Gorący pacjent

Dlaczego to takie ważne?

Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization – WHO) wskazała, że od 21 czerwca do 20 lipca 2026 r. w Europie odnotowano ponad 1,3 tys. nadmiarowych zgonów związanych z wysokimi temperaturami. Nasz kontynent pozostaje najszybciej ocieplającym się kontynentem, a fale upałów stają się coraz częstsze i bardziej intensywne.

W Polsce dane statystyczne są równie alarmujące – analizy wskazują, że wszystkie fale upałów w latach 2010–2019 doprowadziły do śmierci około 6 tys. osób. Podczas każdej ogólnopolskiej fali upału w 10 największych miastach Polski umierało średnio o 153 więcej osób w wieku powyżej 60. roku życia niż w sytuacjach z normalnymi temperaturami. Grupy najwyższego ryzyka to seniorzy, niemowlęta i małe dzieci, kobiety w ciąży oraz pacjenci z chorobami przewlekłymi (układu krążenia, oddechowego, nerek czy układu nerwowego).

Co z zapowiedziami z 2024 r.?

W interpelacji z 20 lipca posłanki przypomniały deklarację resortu zdrowia z 2024 r.

Szefostwo Ministerstwa Zdrowia zapowiadało wówczas rozpoczęcie prac nad systemem monitorowania poziomu hospitalizacji i interwencji medycznych związanych z ekstremalnymi temperaturami.

W związku z tym posłanki spytały minister zdrowia między innymi:

• Czy prace nad systemem zostały zrealizowane i czy został on wdrożony do stosowania w placówkach ochrony zdrowia?
• W jakim zakresie system umożliwia monitorowanie hospitalizacji, interwencji ratownictwa medycznego oraz innych zdarzeń zdrowotnych związanych z ekstremalnymi temperaturami i falami upałów?
• Jakie wyniki lub wstępne analizy dotyczące skutków zdrowotnych upałów (w tym hospitalizacji, interwencji i ewentualnych zgonów) zostały już uzyskane w ramach tego systemu?
• Czy planowane jest udostępnienie tych danych lub opracowanie jawnego raportu dotyczącego skutków zdrowotnych fal upałów w Polsce?
• Jaki jest harmonogram prac nad systemem, jeśli nie został on jeszcze całkowicie wdrożony?

Infrastruktura, wytyczne i kontrole w placówkach

Były też pytania dotyczące bezpośrednio przygotowania zaplecza szpitalnego i placówek opieki całodobowej na ekstremalne warunki pogodowe:

• Czy placówki opieki długoterminowej, zakłady opiekuńczo-lecznicze, szpitale oraz inne placówki całodobowej opieki podlegające pod zakres nadzoru Ministerstwa Zdrowia są przygotowane na długotrwałe okresy bardzo wysokich temperatur?
• Czy obowiązują wytyczne dotyczące maksymalnych temperatur w salach chorych, pokojach mieszkańców i pomieszczeniach wspólnych w placówkach ochrony zdrowia?
• Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie kontroli w placówkach ochrony zdrowia pod kątem przygotowania na fale upałów, w szczególności w zakresie wentylacji, dostępu do chłodzenia pomieszczeń, zaopatrzenia w wodę, procedur reagowania oraz ochrony osób z grup ryzyka?
• Czy powstanie krajowy plan ochrony?

Posłanki zainteresowały się również o wypracowaniem systemowych rozwiązań na poziomie ogólnokrajowym, zgłaszając pytanie:

• Czy resort planuje opracowanie krajowego planu ochrony zdrowia na czas fal upałów, obejmującego między innymi system ostrzegania, procedury dla placówek, standardy opieki nad osobami starszymi i przewlekle chorymi oraz zasady raportowania skutków zdrowotnych takich zjawisk?

Do 11 sierpnia nie było odpowiedzi.

Podczas udaru cieplnego organizm zaczyna „gotować się” od środka– Udar cieplny to nie jest zwykłe przegrzanie: temperatura wewnętrzna przekracza możliwości termoregulacyjne człowieka, białka ulegają zniszczeniu, jelita tracą szczelność, a mózg puchnie niczym gąbka nasiąknięta wodą – mówi dr n. med. Janusz Sokołowski.

Przeczytaj także: „Upały są obciążeniem dla serca”, „Leki i słońce to może być kiepskie połączenie” i „W oczekiwaniu na tragedię…”.