Kredyt po chorobie nowotworowej

Jak pisze portal Prawo.pl, to rozwiązanie, które jest wyczekiwane przez ozdrowieńców onkologicznych – podobne regulacje wprowadziło u siebie kilkanaście krajów unijnych.

O kwestię prawa do bycia zapomnianym w kontekście pacjentów onkologicznych zapytała Ministerstwo Zdrowia w interpelacji Monika Wielichowska, posłanka Koalicji Obywatelskiej. Jak podkreśliła, po zakończeniu leczenia i remisji choroby pacjenci powinni ponownie być traktowani tak jak inne zdrowe osoby. Tymczasem spotykają się z uprzedzeniami i trudnościami, związanymi np. z powrotem do pracy, ubezpieczeniem lub uzyskaniem kredytu.

Dożywotni wyrok

W zakresie prawa do bycia zapomnianym od kilku lat inicjatywy podejmuje również Unia Europejska. W 2021 r. odbyło się przesłuchanie na forum Parlamentu Europejskiego, w którym zwrócono uwagę na wagę przepisów w kontekście nierówności w dostępie m.in. do kredytów.

– Przeżycie choroby nowotworowej, tak jak do tej pory traktowane przez ubezpieczycieli i innych dostawców usług finansowych, może być wyrokiem dożywotnim dla pacjentów onkologicznych. Aby spojrzeć na to z innej perspektywy – osoby skazane w Unii Europejskiej widzą, że ich rejestr karny wygasa w ciągu kilku lat po odbyciu kary. Z drugiej strony ci, którzy przeżyli chorobę nowotworową, muszą deklarować swoją historię raka przez całe życie i nadal cierpią z powodu dyskryminacji – podkreślono w ramach inicjatywy.

Niektóre kraje UE, nie czekając na oficjalne wytyczne, same przyjęły przepisy w tej sprawie. Chodzi o Francję, Belgię, Luksemburg i Holandię. Po wysłuchaniach organy unijne przyjęły raport „Wzmocnienie Europy w walce z rakiem”, na mocy którego postanowiono, że najpóźniej do 2025 r. kraje unijne powinny zagwarantować takie prawo w swoim ustawodawstwie. Taki obowiązek nałożyła również dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2225 w sprawie umów o kredyt konsumencki. Dlatego posłanka Wielichowska zapytała o to, jak wygląda sytuacja w Polsce.

5-letni okres karencji

W odpowiedzi wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka poinformowała, że kwestia tzw. prawa do bycia zapomnianym jest procedowana w projekcie ustawy o kredycie konsumenckim (UC82) przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W przedmiotowych pracach udział brało także Ministerstwo Zdrowia.

W projekcie znalazły się przepisy, które wskazują, że kredytodawca może wymagać od konsumenta zabezpieczenia spłaty kredytu konsumenckiego w postaci ubezpieczenia, którego suma jest nie wyższa niż całkowita kwota do zapłaty, jeżeli jest to uzasadnione i proporcjonalne w odniesieniu do rodzaju i warunków tego kredytu, pod warunkiem że akceptuje możliwość wyboru lub posiadania przez konsumenta ubezpieczenia odpowiadającego minimalnemu zakresowi ubezpieczenia określonemu przez kredytodawcę. Natomiast projektowany art. 16 zakłada, że tego typu zabezpieczenia nie można żądać na podstawie wyników badań, przyczyn hospitalizacji i leczenia choroby nowotworowej, jeżeli od dnia klinicznie uzasadnionego zakończenia aktywnego leczenia upłynęło ponad pięć lat.

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o Krajowej Sieci Onkologicznej monitorowanie to weryfikacja skuteczności i bezpieczeństwa leczenia onkologicznego realizowana podczas tego leczenia oraz po jego zakończeniu właśnie przez okres pięciu lat. Stąd przyjęcie dłuższego lub krótszego okresu nie byłoby uzasadnione ani medycznie, ani z punktu widzenia proporcjonalności.

Kwestia danych osobowych 

W trakcie opiniowania resort cyfryzacji podzielił się wątpliwościami związanymi z potencjalnymi konsekwencjami w zakresie RODO, a konkretniej – ewentualnych naruszeń art. 9 ust. 1, który zabrania przetwarzania szczególnych danych osobowych, w tym danych dotyczących zdrowia, chyba że wchodzą w grę ściśle określone wyjątki.

Jak wskazał jednak UOKiK, trzeba mieć na uwadze to, że zakłady ubezpieczeniowe w praktyce już teraz wykorzystują dane w procesie zawierania umów.

– Celem tego przepisu jest wyłącznie zapewnienie, że po upływie określonego w nim czasu dane o chorobach onkologicznych nie będą wykorzystywane do celów zawierania polisy ubezpieczeniowej związanej z umową o kredyt konsumencki. Zasady pozyskiwania i przetwarzania danych podlegają natomiast odrębnej regulacji, której niniejszy projekt nie modyfikuje – wyjaśnił urząd.

Przeczytaj także: „3,5 mln zachorowań rocznie, ale śmiertelność spada”.