Ochrona zdrowia ma problem z przetargami

Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej (SP ZOZ) każdego roku raportują zamówienia o wartości blisko 22,3 mld zł. W tym roku ta suma wzrośnie, ponieważ do dyspozycji jest też niemal 18 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na inwestycje w ochronę zdrowia.

W tej sytuacji coraz większą barierą okazują się przetargi publiczne – rozbudowana dokumentacja, formalności i niska konkurencyjność postępowań.

RPP negatywnie o organizacji przetargu na lek ratujący zdrowie lub życieRzecznik Praw Pacjenta zbadał w jednym ze szpitali procedury udzielania świadczeń zdrowotnych dla małoletnich pacjentów z rdzeniowym zanikiem mięśni (SMA). W toku postępowania zauważono, iż udzielanie zamówień publicznych przewiduje jedynie przetarg nieograniczony, którego procedura jest bardzo długa i nie sprzyja pilnej realizacji zamówienia, a w konsekwencji stwierdzono naruszenie zbiorowych praw pacjenta

Niższa konkurencyjność w zamówieniach

Mamy jeszcze jeden problem, czyli niższą konkurencyjność w zamówieniach dotyczących ochrony zdrowia. W postępowaniach poniżej progów unijnych średnia liczba ofert dla całego rynku wyniosła 2,89, podczas gdy w przypadku SPZOZ-ów było to 1,90. Powyżej progów unijnych średnia dla rynku wynosiła 2,48 oferty, a dla SPZOZ-ów 1,77.

– To pokazuje, że publiczne placówki medyczne często mają do czynienia z mniejszą liczbą oferentów niż inni zamawiający – wskazuje Wiktor Gaweł, współzałożyciel spółki Minerva, która zajmuje się monitoringiem rynku zamówień publicznych dla sektora healthcare.

W jego ocenie problemem nie zawsze jest cena. Koszt sprzętu, aparatury czy technologii medycznych pozostaje ważny, ale w ostatnich latach do systemu trafiły znaczące środki inwestycyjne.

– Coraz częściej barierą staje się coś mniej spektakularnego, ale bardzo realnego: czas, dokumentacja i formalności. Firmy muszą śledzić setki ogłoszeń, analizować specyfikacje, wychwytywać wymagania techniczne, terminy, załączniki, kryteria oceny, obowiązki regulacyjne i wiele więcej. To nie jest już tylko sprzedaż. To stała praca operacyjna na styku prawa, technologii, compliance i handlu – wyjaśnia Wiktor Gaweł.

Cyberbezpieczeństwo i ochrona danych osobowych

Warto podkreślić, że ochrona zdrowia nie jest wyłączona spod wymogów ustawy – Prawo zamówień publicznych, dlatego też zmaga się z problemem wydłużających się spraw odwoławczych w KIO. W 2025 r. do KIO trafiło 5986 odwołań, rok wcześniej było ich 5060, a w 2023 r. – zaledwie 3963.

Nie ma bezpieczeństwa lekowego bez cyberbezpieczeństwa ►W opinii Łukasza Pietrzaka, głównego inspektora farmaceutycznego, nie tylko energia elektryczna, ale i cyberbezpieczeństwo mają ogromne znaczenie – już dziś nasi producenci leków informują, że są ciągle atakowani przez rożne grupy hakerów.

W Polityce Zakupowej Państwa na lata 2026-2029 przyjętej przez rząd specjalną uchwałą czytamy, że rosnące zagrożenia w cyberprzestrzeni powinny być odpowiednio wcześnie identyfikowane, a mechanizmy im zapobiegające powinny być również stosowane w praktyce udzielania zamówień publicznych.

– Szczególnie wyraźna jest potrzeba podkreślenia znaczenia zapewnienia cyberbezpieczeństwa i ochrony danych w przypadku zamówień o charakterze strategicznym. Celem zamawiających, mając na uwadze aktualne i przyszłe wyzwania w obszarze bezpieczeństwa, powinno być zapewnienie odporności przedmiotów zamówień na ataki w cyberprzestrzeni (m.in. poprzez wykorzystanie możliwości, jakie daje certyfikacja cyberbezpieczeństwa), budowanie świadomości możliwości nieautoryzowanego wycieku danych czy też wzmożonej ostrożności w przypadku udzielania dostępu wykonawcom do danych o znaczeniu krytycznym – mówi dokument.

Przeczytaj także: „Ponowny przetarg na usługi informatyczne w e-zdrowiu”.