Rola osi jelitowo-mózgowej w starzeniu się mózgu
Starzenie się organizmu wiąże się z pogorszeniem funkcji poznawczych, w tym pamięci. Proces ten przebiega jednak niezwykle niejednorodnie. Co warunkuje obserwowaną heterogenność? Coraz większą uwagę naukowców przykuwają czynniki pozamózgowe, w szczególności te dotyczące przewodu pokarmowego.
Najnowsze badania na modelu zwierzęcym rzucają zupełnie nowe światło na ten problem, odkrywając szczegółowy mechanizm, w którym zaburzenia komunikacji na osi jelita–mózg prowadzą do osłabienia aktywacji neuronów w hipokampie, a następnie utraty zdolności kodowania wspomnień.
Kluczowym odkryciem badaczy jest identyfikacja specyficznych zmian w mikrobiomie jelitowym zachodzących wraz z wiekiem. U starszych osobników obserwowano bowiem patologiczne nagromadzenie bakterii jelitowych produkujących średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe np. Parabacteroides goldsteinii. Kumulujące się związki stymulują procesy zapalne w obwodowych komórkach linii szpikowej za pośrednictwem szlaku GPR84. W konsekwencji dochodzi do upośledzenia funkcji dośrodkowych włókien nerwu błędnego. Sygnał docierający do ośrodkowego układu nerwowego ulega drastycznemu osłabieniu, co bezpośrednio przekłada się na pogorszenie pracy hipokampa i postępujący spadek funkcji poznawczych.
Autorzy publikacji udowodnili, że zastosowanie precyzyjnych interwencji – takich jak celowana terapia fagowa wymierzona w szczepy Parabacteroides, farmakologiczne hamowanie receptora GPR84 czy stymulacja aktywności samego nerwu błędnego – pozwala na skuteczną poprawę pamięci u starzejących się osobników. Odkrycia te jednoznacznie wskazują, że odkryta dysfunkcja odgrywa fundamentalną rolę w fizjologicznym starzeniu się mózgu.
Przeczytaj także: „Mikrobiom jelitowy jako drogowskaz chorób wątroby”, „Wpływ antybiotykoterapii na mikrobiom widoczny nawet po 8 latach” i „Geografia astmy – jak miejsce zamieszkania zmienia mikrobiom dróg oddechowych”.
Nature
