Przeszczep mikrobioty jako klucz do skuteczności immunoterapii w przebiegu NSCLC oraz czerniaka
Wprowadzenie inhibitorów punktów kontrolnych (ICI) stanowiło przełom w rokowaniach pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NSCLC) oraz czerniakiem. Niestety, początkowy entuzjazm często zderza się z twardymi danymi – ponad połowa chorych wykazuje pierwotną oporność na leczenie. Nowe perspektywy przełamania tej bariery otwiera badanie FMT-LUMINate.
Wyniki wieloośrodkowego badania FMT-LUMINate II fazy weryfikują hipotezę, czy modyfikacja flory jelitowej poprzez przeszczep mikrobioty (FMT) jest w stanie uwrażliwić układ odpornościowy na działanie tej grupy leków. Są one niezwykle obiecujące i rzucają nowe światło na złożone mechanizmy działania immunoterapii.
Do badania zakwalifikowano pacjentów rozpoczynających leczenie, którzy przed wdrożeniem standardowej immunoterapii otrzymali jednorazowo doustny preparat FMT pochodzący od zdrowych dawców. W grupie chorych na NSCLC (n = 20), poddanych monoterapii anty-PD-1, wskaźnik obiektywnych odpowiedzi (ORR) osiągnął imponujący poziom 80 proc. Równie spektakularne rezultaty odnotowano w grupie z czerniakiem (n = 20), leczonej terapią skojarzoną (anty-PD-1 plus anty-CTLA-4), gdzie odpowiedź kliniczną stwierdzono u 75 proc. pacjentów. Profil bezpieczeństwa procedury FMT oceniono pozytywnie; wystąpienie zdarzeń niepożądanych wyższego stopnia w grupie z czerniakiem powiązano ze specyfiką agresywnej i skojarzonej immunoterapii, a nie samym przeszczepem.
Najbardziej intrygujących wniosków dostarczyła analiza metagenomowa. Okazało się, że sukces terapeutyczny nie zależał wyłącznie od prostego zasiedlenia jelit bakteriami dawcy. U pacjentów reagujących na leczenie kluczowym zjawiskiem była znaczna redukcja populacji szkodliwych gatunków bakterii, takich jak Enterocloster citroniae, Enterocloster lavalensis czy Clostridium innocuum. Dowód na przyczynowy charakter tego zjawiska przyniosły wtórne eksperymenty na mysich modelach: ponowna reintrodukcja wyeliminowanych szczepów znosiła efekt immunoterapii.
Obserwacje te zmieniają postrzeganie roli mikrobioty w onkologii. Sugerują one, że terapeutyczna skuteczność FMT nie polega jedynie na wprowadzeniu korzystnych drobnoustrojów, ale przede wszystkim na wyparciu gatunków, które aktywnie hamują odpowiedź immunologiczną organizmu.
Nature
