Mikrobiom jelitowy jako drogowskaz chorób wątroby
Coraz więcej danych podkreśla znaczenie osi jelitowo-wątrobowej w rozwoju i progresji schorzeń wątroby. Choć powiązania te są badane od lat, dotychczasowe analizy skupiały się zazwyczaj na pojedynczych jednostkach chorobowych, nie ukazując pełnego obrazu zmian mikrobioty przewodu pokarmowego. Nowe, wielkoskalowe badanie, opublikowane w prestiżowym „Gut”, precyzyjnie śledzi funkcjonalną przebudowę mikrobiomu na kolejnych etapach uszkodzenia narządu – od stłuszczenia, przez stan zapalny i marskość, aż po raka wątrobowokomórkowego.
Wykorzystano algorytmy uczenia maszynowego do analizy próbek kału od 1168 pacjentów, wspierając się dodatkowo zewnętrzną pulą niemal 2400 danych metagenomicznych (z czego ponad 700 dotyczyło chorych z występującymi schorzeniami wątroby), umożliwiając zewnętrzną walidację wyników.
Im bardziej zaawansowana choroba wątroby, tym mniejsza różnorodność mikrobioty
Potwierdzono, że wraz ze stopniem zaawansowania choroby drastycznie spada ogólna różnorodność drobnoustrojów jelitowych. Na etapie zapalenia wątroby nie zaobserwowano jeszcze wyraźnych zmian w samej taksonomii bakterii, ale zidentyfikowano specyficzną modyfikację ich metabolizmu, tj. nasiloną produkcję prekursorów anabolicznych oraz wyczerpywanie zasobów tauryny. Dopiero w zaawansowanych stadiach (marskość i nowotwór) pojawiają się stałe markery, takie jak bakterie z rodzajów Ligilactobacillus czy Veillonella.
Analiza funkcjonalna mikrobiomu ujawniła powtarzalny, etapowy ciąg zdarzeń metabolicznych: od wzmożonej syntezy prekursorów anabolicznych w fazie zapalnej, przez produkcję toksyn w marskości, aż po nasilone procesy gnilne (putrefactive metabolism) w przypadku HCC. Ekspansja szczepów Veillonella (pochodzących z jamy ustnej) oraz ogólne zubożenie flory stanowią silne wskaźniki istotnie zwiększające ryzyko zgonu pacjenta.
Przeczytaj także: „Zgoda dla terapii skojarzonej w leczeniu przerzutowego raka jelita grubego” i „Na choroby zapalne jelit cierpią młodzi”.
Gut
