Kolonoskopia? Nie słyszałem

Z obserwacji dr. Jerzego Eszyka ze szpitala św. Barbary w Sosnowcu wynika, że pomimo licznych kampanii edukacyjnych i zachęcania pacjentów do profilaktycznego badania jelita grubego, głaszalność pozostaje zbyt niska.

Ekspert zaznacza, że w Polsce mamy bardzo dobry program badań przesiewowych, który obejmuje przede wszystkim osoby od 50. roku życia, które nie mają rodzinnego obciążenia rakiem jelita grubego. W przypadku osób z grupy podwyższonego ryzyka badania mogą być zalecane wcześniej. 

Wykrywanie zmian, które można usunąć 

Celem kolonoskopii jest wykrywanie niewielkich zmian w jelicie, takich jak polipy, które mogą przekształcić się w nowotwór. W wielu przypadkach mogą one zostać usunięte już podczas badania. 

– Chodzi o to, by odnajdywać małe zmiany, które są całkowicie usuwalne w trakcie kolonoskopii. Dzięki temu można uniknąć późniejszych, poważnych konsekwencji choroby, takich jak operacja czy chemioterapia – wyjaśnia portalowi tvn24.pl dr Eszyk.

Jak mówi lekarz, w praktyce klinicznej wciąż trafiają się pacjenci, u których nowotwór wykrywany jest w zaawansowanym stadium.

Wielu pacjentów obawia się kolonoskopii 

– Bardzo wielu pacjentów mówi, że nie słyszało o programie badań przesiewowych. Zdarza się, że twierdzą, iż nie informował ich o tym lekarz rodzinny, nie natrafili też na takie informacje w mediach – mówi lekarz.

Według dr Eszyka jedną z przyczyn unikania badań są obawy związane z kolonoskopią. Część pacjentów postrzega ją jako badanie bolesne lub krępujące.

– W praktyce pacjenci, którzy decydują się na badanie, zwykle wychodzą zadowoleni. Kolonoskopia wykonywana jest w sposób profesjonalny i w komfortowych warunkach, często w sedacji, pod nadzorem zespołu anestezjologicznego – zaznacza dr Eszyk.

Badanie na krew utajoną

Dr Eszyk podkreśla, że korzyści z profilaktycznej kolonoskopii są znacznie większe niż obawy związane z samym badaniem. Inni eksperci przypominają, że w badaniach przesiewowych, nakierowanych na wykrycie raka jelita grubego, wykorzystywane są również testy na obecność krwi utajonej w kale.

– Badanie na krew utajoną nie uwidacznia światła przewodu pokarmowego i nie daje możliwości usunięcia polipów, a nie wszystkie z nich krwawią – tłumaczył w lipcu 2025 r. w rozmowie z tvn24.pl prof. Adam Przybyłkowski, specjalista chorób wewnętrznych, farmakologii klinicznej, gastroenterologii i transplantologii klinicznej, kierownik Kliniki Gastroenterologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Przypomniał, że dodatni wynik tego testu jest zawsze wskazaniem do pilnego wykonania kolonoskopii.

Eksperci sygnalizują, że w Polsce wykrywa się coraz więcej przypadków tych nowotworów u osób poniżej 50. roku życia.