Błędy – powiatowe leczenie, centralne płacenie

Na to pytanie w rozmowie z Wirtualną Polską odpowiada profesor doktor habilitowany nauk medycznych Piotr Czauderna, chirurg oraz przewodniczący Rady do spraw Ochrony Zdrowia przy Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej.

Grzech decentralizacji i polityczne nominacje w samorządach

– Nieszczęściem okazało się rozproszenie własności placówek i przekazanie ich powiatom, które są zbyt słabe, by nimi efektywnie zarządzać, zwłaszcza że obarczono je nisko płatnymi usługami podstawowymi – wskazuje Piotr Czauderna, sugerując, że dobrym krokiem byłoby przeniesienie tego nadzoru na szczebel regionalny, na wzór Danii, gdzie to regiony odpowiadają za szpitale.

Zdaniem eksperta brak centralnej koordynacji sprawia, że zmagamy się z nieograniczoną konkurencją o pacjentów, sprzęt i personel medyczny. Mnożą się również nietrafione inwestycje.

– Znam przypadek, gdy niewielka placówka powiatowa, położona zaledwie 20 kilometrów od dużego ośrodka uniwersyteckiego, zamierza budować nowy blok operacyjny i żąda na to przyznania funduszy. Co więcej, szpitalami w województwach i powiatach zarządzają osoby z nadania politycznego – zależnie od tego, jaka partia akurat rządzi w danym regionie – mówi profesor Piotr Czauderna, zachęcając do prostego testu.

– Proszę przyjrzeć się składom rad nadzorczych placówek, na przykład w województwie pomorskim, mazowieckim czy chociażby lubelskim. Przecież to nie są tajne informacje. A potem warto zapytać, skąd ci ludzie się tam wzięli i czy naprawdę mają wiedzę na temat funkcjonowania ochrony zdrowia oraz zarządzania takimi podmiotami. Na dodatek część z nich jest uwikłana w różnorakie konflikty interesów – zwraca uwagę.

A może konkurencja?

A co z płatnikiem?

Czy lepszy byłby model z wieloma instytucjami zamiast jednego Narodowego Funduszu Zdrowia, czy może powinniśmy zostawić obecny system?

– Można dyskutować, czy lepszy jest jeden płatnik, czy wielu – w Europie znakomicie sprawdzają się systemy oparte na obu tych modelach. Nasz problem nie polega jednak na braku danych. Narodowy Fundusz Zdrowia ma ich mnóstwo, tylko nikt ich skutecznie nie analizuje – wyjaśnia Piotr Czauderna, nawiązując do głośnej afery w Miastku [w tamtejszym szpitalu dochodziło do wyłudzania pieniędzy przez zewnętrzną spółkę neurochirurgów, która wystawiała wysokie faktury i fałszowała dokumentację medyczną, wpisując fikcyjne zabiegi – przyp. red.].

– Jak to możliwe, że nikt nie zauważył, że na małym oddziale chirurgii ogólnej nagle zaczęły masowo pojawiać się dziwne procedury neurochirurgiczne, ewidentnie wykraczające poza jego zakres? Przecież Narodowy Fundusz Zdrowia ma do tego wgląd – tam od razu powinno zapalić się czerwone światło – podkreśla.

Zdaniem przewodniczącego Rady do spraw Ochrony Zdrowia, płatnik musi pilnie stworzyć sprawne systemy weryfikacji świadczeniodawców.

– Powinien oprzeć je na doświadczonych, praktykujących lekarzach wolnych od konfliktu interesów, którzy będą potrafili wyłapać nadużycia i nieprawidłowości. Narodowy Fundusz Zdrowia na własne utrzymanie wydaje rekordowo mało, bo zaledwie od jednego do półtora procenta swojego budżetu. To wcale nie jest zaleta, ponieważ uniemożliwia między innymi stworzenie właściwie działających mechanizmów kontrolnych. Zagraniczne instytucje obracające budżetami o podobnej skali przeznaczają na swoją działalność nawet dziesięciokrotnie więcej – podsumowuje.

NFZ robi, co chce, bo konkurencji nie ma w grze ►Krzysztof Bukiel stwierdził, że Narodowy Fundusz Zdrowia działa źle. – Dlaczego? A dlaczego miałby działać dobrze? Czy grozi mu bankructwo, bo funkcjonuje fatalnie? Czy straci klientów? Czy komuś zależy, aby oszczędnie wydawać pieniądze? Nie, nie i nie. NFZ robi, co chce, a i tak swoje działania może ocenić jako najlepsze, bo nie ma go z kim porównać – ocenił.

Przeczytaj także: „Wolność i konkurencja to kuracja – chory system uzdrowi Konfederacja” i „Prezydenckie konsylium”.