Umowy nie mogą ograniczać lekarzom kierowania pacjentów do innych specjalistów

Rzecznik praw pacjenta Bartłomiej Chmielowiec wszczął postępowania wyjaśniające wobec podmiotów leczniczych, które w umowach z lekarzami ograniczają możliwość kierowania pacjentów do specjalistów i placówek spoza własnej sieci.

Zdaniem RPP wykonywanie zawodu lekarza, w szczególności lekarza psychiatry i innych specjalistów zajmujących się ochroną zdrowia psychicznego, opiera się na zasadzie niezależności zawodowej oraz obowiązku kierowania się przede wszystkim dobrem pacjenta i aktualną wiedzą medyczną.

– Ocena potrzeb zdrowotnych pacjenta, wybór odpowiedniej ścieżki leczenia oraz decyzja o konieczności konsultacji z określonym specjalistą należą do podstawowych kompetencji lekarza i powinny być podejmowane wyłącznie na podstawie przesłanek medycznych. Przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie przewidują możliwości ograniczania lekarzowi prawa do podejmowania takich decyzji – podkreślił Bartłomiej Chmielowiec.

Klauzule w umowach ograniczają swobodę decyzyjną lekarzy

Z ustaleń RPP wynika, że zapisy w kontraktach zawieranych przez niektóre centra medyczne pozwalają lekarzowi na skierowanie pacjenta do zewnętrznego specjalisty wyłącznie wtedy, gdy w danej placówce brakuje odpowiedniego świadczenia. Co więcej, lekarz nie może o tym zadecydować samodzielnie – przed wystawieniem skierowania musi każdorazowo uzyskać zgodę kierownictwa.

W ocenie rzecznika oznacza to niedopuszczalne przeniesienie decyzji terapeutycznych z poziomu medycznego na poziom organizacyjno-biznesowy. Lekarz, chcąc postąpić zgodnie z dobrem pacjenta, musi brać pod uwagę ryzyko naruszenia warunków współpracy z placówką.

Odgórne limity przepustek z ZOL i ZPO łamią prawa pacjentaZakłady opieki długoterminowej udzielające świadczeń finansowych ze środków publicznych nie mogą wprowadzać odgórnych limitów przebywania pacjenta na przepustce. Rzecznik praw pacjenta Bartłomiej Chmielowiec stwierdził, że takie działanie narusza prawa pacjenta.

– W każdej sytuacji klinicznej specjalista ma prawo skierować osobę pozostającą pod jego opieką do innego specjalisty lub placówki, jeśli uzna, że będzie to korzystne dla pacjenta i procesu leczenia. Wykonywanie zawodu lekarza opiera się na zasadzie niezależności zawodowej oraz obowiązku kierowania się przede wszystkim dobrem pacjenta i aktualną wiedzą medyczną – napisał rzecznik.

Przypomniał, że obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości ograniczania swobody decyzyjnej lekarzy. Wymóg konsultowania skierowań z kierownictwem sztucznie wydłuża czas oczekiwania na pomoc, ogranicza niezależność medyczną i wymusza pozostawanie pacjenta w obrębie jednej sieci, nawet jeśli inne ośrodki oferują świadczenia lepiej dopasowane do jego potrzeb.

Polskie Towarzystwo Psychiatryczne popiera stanowisko Rzecznika Praw Pacjenta

Problem ten jest szczególnie krytyczny w obszarze ochrony zdrowia psychicznego. Leczenie zaburzeń psychicznych wymaga często natychmiastowej reakcji, dostępu do wyspecjalizowanych metod terapeutycznych oraz elastycznej współpracy wielu ekspertów. Konieczność uzyskiwania akceptacji biznesowej może bezpośrednio obniżać skuteczność terapii.

Stanowisko RPP poparło Polskie Towarzystwo Psychiatryczne. Eksperci PTP wskazali, że pacjent ma pełne prawo do uzyskania najlepszej możliwej opieki, a ograniczenie wyboru wyłącznie do specjalistów jednej sieci komercyjnej narusza to prawo. Według towarzystwa decyzja o skierowaniu do innego ośrodka należy wyłącznie do kompetencji lekarza prowadzącego i musi wynikać z przesłanek klinicznych.

Przeczytaj także: „Pacjenci z nowotworami głowy i szyi mniej widoczni dla systemu”.