Szpitale padną
Coraz większe problemy finansowe szpitali, zwiększające się zadłużenie i brak systemowych rozwiązań gwarantujących stabilność publicznego systemu ochrony zdrowia skłoniły prezesa zarządu Związku Powiatów Polskich Andrzeja Płonkę do wystosowania listu otwartego. W dokumencie zaapelował o podjęcie natychmiastowych działań. Bez nich szpitalnictwo padnie.
Szef ZPP w piśmie nr 0715/126/26 (skierowanym między innymi do premiera Donalda Tuska, minister finansów Andrzej Domańskiego i minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy) zwrócił uwagę, że problem z bilansowaniem budżetów nie dotyczy wyłącznie podmiotów szczebla lokalnego. Podkreślił, że z narastającym zadłużeniem mierzą się również szpitale prowadzone przez samorządy województw, uczelnie medyczne, instytuty badawcze oraz resorty zdrowia i spraw wewnętrznych.
– Zadłużenie nie jest cechą charakterystyczną szpitali funkcjonujących w powiatach. Zadłużenie stało się cechą systemu – wskazał bezpośrednio w liście Andrzej Płonka.
Zaznaczył przy tym, że w większości przypadków klasyczne szpitale powiatowe w dzisiejszych realiach po prostu nie istnieją, gdyż powiaty nie miały możliwości zaprojektowania tego systemu od nowa. Przejęły sieć placówek z dobrodziejstwem inwentarza, nie mając wpływu na wycenę świadczeń, taryfy czy zasady kontraktowania.
– Powiaty przejęły istniejące placówki z ich historią, strukturą, majątkiem, zobowiązaniami i wszystkimi konsekwencjami wcześniejszych decyzji podejmowanych przez państwo. Od tamtej pory bardzo często mówi się o tych szpitalach tak, jakby były efektem powiatowej polityki zdrowotnej. Nie są – podkreślił.
Ekonomiczny paradoks wyceny świadczeń
Płonka wskazał, że NFZ od lat wycenia podstawowe świadczenia – takie jak interna, chirurgia ogólna czy pediatria – w sposób rażąco niedoszacowany, przez co każdy hospitalizowany pacjent generuje straty. Narzucane odgórnie podwyżki wynagrodzeń i drastyczny wzrost cen energii tylko te deficyty pogłębiały, zmuszając szpitale do szukania lepiej wycenianych procedur, by w ogóle przetrwać.
– To kierownictwo Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Fundusz Zdrowia, poprzez system wycen świadczeń zdrowotnych, stworzyły ekonomiczne zachęty do rozwoju jednych oddziałów i bariery dla utrzymywania innych. System finansowania stał się faktycznym projektantem struktury szpitali. Powstał więc system, którego nikt nigdy nie zaprojektował – stwierdził.
Rola samorządów jako „bezpieczników” państwa
Prezes ZPP podkreślił, że państwo – choć formalnie odpowiedzialne za organizację i finansowanie ochrony zdrowia – przerzuciło ciężar ratowania placówek na samorządy. Powiaty dopłacały do bieżącej działalności i pokrywały straty wyłącznie z poczucia odpowiedzialności za bezpieczeństwo własnych mieszkańców, a nie z dobrej woli czy lokalnego kaprysu.
– Powiaty stały się ostatnim bezpiecznikiem państwa. Każdy bezpiecznik ma jednak swoją wytrzymałość. Nie można oczekiwać, że będzie chronił system bez końca, jeżeli sam system nie zostanie naprawiony. Nie sposób jednak opierać przyszłości państwa na heroizmie. Poświęcenie nie zastąpi racjonalnie skonstruowanego systemu – napisał wprost.
Apel do władz
List zakończył stanowczym wezwanie do rządzących, zrelacjonowane w mowie zależnej, aby zamiast doraźnego i cyklicznego gaszenia pożarów finansowych za pomocą jednorazowych programów pomocowych, stworzyć wreszcie stabilny i racjonalny model opieki zdrowotnej. Właściwe finansowanie czterech podstawowych oddziałów powinno być fundamentem, który pozwoli szpitalom skupić się na pacjentach, a nie na walce o byt.
– Zwracam się do odpowiedzialnych za polską ochrony zdrowia z apelem: przestańmy zastanawiać się, jak kolejny raz ratować szpitale. Zacznijmy wspólnie budować system, w którym ratowanie nie będzie już potrzebne – podsumował.
Pismo w całości poniżej.
Przeczytaj także: „Powiat – chłopak do bicia” i „(Po)myślmy o zmianach w ustawie podwyżkowej”.
