Prezydencka Rada Zdrowia – państwo gwarantem bezpieczeństwa lekowego

W Belwederze odbyło się pierwsze posiedzenie Rady Zdrowia powołanej przez Prezydenta RP Karola Nawrockiego. Obradom przewodniczył prof. Piotr Czauderna. Głównym tematem debaty było bezpieczeństwo lekowe Polski – kluczowy element bezpieczeństwa państwa w zmieniającej się rzeczywistości geopolitycznej.

O co chodzi w bezpieczeństwie lekowym?

W posiedzeniu udział wzięli przedstawiciele administracji publicznej, środowisk naukowych, organizacji branżowych oraz eksperci rynku farmaceutycznego i biotechnologicznego. Punktem odniesienia dla dyskusji była publikacja Kancelarii Prezydenta RP poświęcona bezpieczeństwu lekowemu, zawierająca diagnozę aktualnych zagrożeń oraz rekomendacje systemowe.

Bezpieczeństwo lekowe oznacza zdolność państwa do zapewnienia pacjentom stałego dostępu do produktów leczniczych o odpowiedniej jakości, w ilościach odpowiadających rzeczywistym potrzebom, przy zachowaniu stabilnego i odpornego na kryzysy łańcucha dostaw – od produkcji substancji czynnych (API), przez wytwarzanie, po dystrybucję.

Eksperci podkreślali, że lata 2021–2024 przyniosły zasadniczą zmianę w postrzeganiu bezpieczeństwa lekowego w Unii Europejskiej. Pandemia COVID–19 oraz wojna w Ukrainie ujawniły skalę uzależnienia Europy od dostaw zewnętrznych, zwłaszcza z Azji, oraz brak wystarczających mechanizmów reagowania kryzysowego. W Polsce dodatkowym wyzwaniem jest wygaśnięcie dokumentu „Polityka Lekowa Państwa 2018–2022”, co stworzyło lukę strategiczną wymagającą pilnego uzupełnienia.

Zagrożenia geopolityczne a dostęp do leków

Uczestnicy debaty byli zgodni, że nowa strategia bezpieczeństwa lekowego powinna uwzględniać aktualne zagrożenia geopolityczne, w tym ryzyka związane z przerwaniem łańcuchów dostaw, konfliktami zbrojnymi, cyberatakami oraz klęskami żywiołowymi. Kluczowe znaczenie ma także przygotowanie państwa na sytuacje nadzwyczajne, w których brak leków może prowadzić do zagrożeń zdrowotnych na masową skalę.

Podkreślono, że przejrzysta, długofalowa polityka lekowa jest warunkiem budowy suwerenności lekowej Polski. Jasno określone priorytety umożliwią skuteczne zarządzanie ryzykiem, zapewnią ciągłość terapii pacjentom oraz zwiększą odporność systemu ochrony zdrowia. Jednocześnie stabilne ramy regulacyjne i finansowe mogą stać się impulsem rozwojowym dla krajowego przemysłu farmaceutycznego i sektora biotechnologii, przyciągając inwestycje, rozwijając produkcję API (substancji czynnych) oraz tworząc wysoko wykwalifikowane miejsca pracy.

Polska potrzebuje nowoczesnej strategii bezpieczeństwa lekowego

W trakcie posiedzenia zwrócono uwagę na konieczność lepszej koordynacji działań państwa, biznesu i środowisk naukowych, w tym wykorzystania partnerstw publiczno–prywatnych oraz skuteczniejszej komercjalizacji wyników badań. Istotnym kontekstem dla tych działań są nowe ramy prawne Unii Europejskiej, w tym wdrażany Biotech Act oraz zreformowane ogólne prawo farmaceutyczne, które wymagają aktywnej obecności Polski w procesach decyzyjnych na poziomie europejskim.

Debata zainicjowana przez Radę Zdrowia przy Prezydencie RP stanowi ważny impuls do wypracowania nowoczesnej, kompleksowej strategii bezpieczeństwa lekowego Polski, traktującej dostęp do leków nie tylko jako element polityki zdrowotnej, lecz także jako istotny filar bezpieczeństwa narodowego.

Przeczytaj także: „Rada Zdrowia – powołania”; „Jak zapewnić bezpieczeństwo lekowe?”.