Lekarze krytycznie o nowej ustawie o zawodzie pielęgniarki i położnej

– Naczelna Rada Lekarska negatywnie opiniuje projekt w zakresie, w jakim poszerza dotychczasowe uprawnienia zawodowe pielęgniarek poprzez przyznanie uprawnienia do orzekania o czasowej niezdolności do pracy, zwiększa uprawnienia do stwierdzania zgonów, negatywnie opiniuje się także przepisy o zaawansowanej praktyce pielęgniarskiej w zaproponowanym brzmieniu – czytamy w stanowisku NRL.

Samorząd lekarski informuje, że nie zgłasza zastrzeżeń wobec samej idei poszerzenia uprawnień dla szczególnie doświadczonych i wysoko wykwalifikowanych pielęgniarek.

– Przedstawiony projekt przewiduje jednak zbyt daleko idące rozwiązania, które wchodzą w zakres kompetencji zawodowych lekarza – stwierdza NRL.

Rada podkreśla, że według projektu zakres uprawnień zawodowych pielęgniarki ma być poszerzony do 23 pozycji, podczas gdy w dotychczasowej ustawie z 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej katalog ten ograniczał się do 9 pozycji.

Pielęgniarki będą mogły kierować na badania? NRL jest na „nie”

Krytyczny głos lekarzy dotyczy między innymi samodzielnego diagnozowania, wystawiania zaświadczeń o niezdolności do pracy oraz stwierdzania zgonów.

– Zastrzeżenia budzi projektowany art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, który przewiduje, że wykonywanie zawodu pielęgniarki będzie polegało na samodzielnym rozpoznawaniu objawów wymagających skierowania do lekarza oraz wystawianiu skierowań na wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej i obrazowej. W art. 4 ust. 1 pkt 5 nie określono przy tym, czy uprawnienie do wystawiania skierowań przez pielęgniarki ograniczone jest jedynie do sytuacji opisanych w art. 21 ust. 10 i ust. 12 projektu ustawy, czy też będzie traktowane szerzej – zwraca uwagę NRL.

– Taki zakres zadań pielęgniarki jest zbyt szeroki, nie ma uzasadnienia, aby do kompetencji pielęgniarki dołożyć np. kierowanie na wszelkiego rodzaju badania diagnostyczne, nie wyłączając tomografii komputerowej czy rezonansu magnetycznego oraz badań endoskopowych. Jest to kompetencja, która powinna być zastrzeżona wyłącznie dla lekarzy – uważa samorząd lekarski.

Zmiany w kluczowych przepisach dotyczących pielęgniarek i położnychMinisterstwo Zdrowia kieruje do konsultacji zapowiadany od dłuższego czasu projekt nowej ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej. Wprowadza on między innymi zmianę w sposobie kształcenia położnych czy nowość w postaci poziomów kompetencji zawodowych pielęgniarki i położnej. 

NRL przypomina, że według aktualnie obowiązujących przepisów minister zdrowia precyzyjnie określa w rozporządzeniu, jakie dokładnie badania i zabiegi pielęgniarki mogą wykonywać samodzielnie. W projekcie nowej ustawy taki przepis został usunięty. Zdaniem NRL brak limitów może prowadzić do chaosu w placówkach zdrowia.

Samorząd stoi na stanowisku, że nowe prawo powinno – wzorem dotychczasowego – jasno i bezdyskusyjnie rozgraniczać kompetencje obu tych zawodów.

Rozszerzenie ochrony prawnej

NRL odnosi się również do zapisu gwarantującego pielęgniarkom i położnym ochronę prawną należną funkcjonariuszom publicznym. Rada popiera ten kierunek przeciwdziałania agresji wobec medyków, jednak domaga się bezwzględnego i równoległego rozszerzenia tej ochrony na wszystkich lekarzy i lekarzy dentystów – niezależnie od formy prawnej zatrudnienia czy finansowania placówki medycznej.

Ponadto ochrona ta powinna przysługiwać nie tylko „w trakcie”, ale również „w związku” z wykonywaniem czynności zawodowych (na przykład w przypadku ataku na lekarza poza terenem szpitala).

Pod koniec maja Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt ustawy o zawodzie pielęgniarki i zawodzie położnej, który trafił do konsultacji. Ma on zastąpić dotychczasowe przepisy z 2011 r. Jak argumentował resort, nowe przepisy mają pomóc położnym lepiej odnaleźć się na rynku pracy.

Istotną zmianą w nowej ustawie jest zastąpienie podziału zadań trójstopniowym systemem kompetencji zawodowych. Ministerstwo Zdrowia zaproponowało trzy poziomy zawodowe: pielęgniarka/położna ogólna; pielęgniarka/położna kwalifikowana i pielęgniarka/położna kliniczna. Projekt zakłada, że pielęgniarki i położne będą mogły samodzielnie wykonywać wiele czynności, które do tej pory były przypisane lekarzom.

Stanowisko w całości poniżej.

Przeczytaj także: „Zawód położnej”.