Jak (i gdzie) hospitalizować pijanych?

– W ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej nie ma wyszczególnionych reguł postępowania z osobami nietrzeźwymi. Są oni traktowani jak każdy inny pacjent – zwrócił uwagę w interpelacji do ministra zdrowia Tomasz Rzymkowski z Prawa i Sprawiedliwości, dodając, że konsekwencją tego jest to, że lekarz dyżurny w izbie przyjęć w szpitalu psychiatrycznym nie może odmówić hospitalizacji osoby przywiezionej przez policję lub zespół ratownictwa medycznego, a znajdującej się pod wpływem alkoholu, dopóki nie przeprowadzi podstawowej diagnostyki pozwalającej na jednoznaczne stwierdzenie, że nic nie zagraża jej życiu i zdrowiu.

Rzymkowski przytoczył artykuł opublikowany 3 grudnia 2025 r. w Wirtualnej Polsce pod tytułem „Umierała w pasach. Lekarze z Tworek z zarzutami”, z którego – jak podkreślił – wynika, że szpitale psychiatryczne nie są właściwym miejscem udzielania pomocy osobom znajdującym się w podobnej sytuacji.

– Uzależnienie to choroba i te osoby potrzebują fachowej terapii, a duża część z nich powinna trafiać do izby wytrzeźwień, a nie do szpitala psychiatrycznego. Cytowani w artykule lekarze z Mazowieckiego Specjalistycznego Centrum Zdrowia im. prof. Jana Mazurkiewicza w Tworkach stwierdzili, że placówki monospecjalistyczne absolutnie nie mają możliwości, aby odpowiednio zaopiekować się takimi pacjentami. Czasem brakuje aparatury (na przykład analizatora parametrów krytycznych) koniecznej do kontrolowania ważnych parametrów dla stanu osoby nietrzeźwej, a w wielu szpitalach psychiatrycznych w Polsce nie ma pełnego zaplecza diagnostycznego ani lekarzy innych specjalizacji – stwierdził w interpelacji nr 14729.

Rzymkowski spytał o to, jak kierownictwo resortu ocenia brak w Polsce przepisów prawnych kompleksowo regulujących kwestię odmowy hospitalizacji osób znajdujących się pod wpływem alkoholu, w szczególności w szpitalach psychiatrycznych.

Dopytywał też, czy jeśli szefostwo ministerstwo nie widzi potrzeby wprowadzenia takich regulacji, zamierza w inny sposób przeciwdziałać problemowi niedostosowania szpitali psychiatrycznych do opieki i leczenia pacjentów w stanie nietrzeźwości.

W wytycznych braki

W odpowiedzi wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka poinformowała, że zarówno przepisy ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, jak i rozporządzenia w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego oraz rozporządzenia w sprawie opieki psychiatrycznej nie określają wytycznych dotyczących odmiennego postępowania z pacjentami szpitalnych oddziałów ratunkowych ani psychiatrycznych izb przyjęć znajdującymi się pod wpływem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych.

– Na szpitalnych oddziałach ratunkowych udziela się świadczenia opieki zdrowotnej polegającego na wstępnej diagnostyce i podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu trzeźwości pacjenta. Inne zapisy mogą być natomiast uregulowane w regulaminie organizacyjnym podmiotu leczniczego lub wewnętrznych procedurach szpitalnych. Podobnie sytuacja przedstawia się w psychiatrycznych izbach przyjęć – stwierdziła wiceminister.

Kęcka podkreśliła, że o pobycie pacjenta na SOR (i tym samym o zasadności udzielenia mu świadczeń zdrowotnych na tym oddziale) decyduje stan zdrowia pacjenta.

– Dlatego jeśli, poza stanem nietrzeźwości, pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia na szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie mu odpowiednich świadczeń zdrowotnych. Analogicznie sytuacja przedstawia się w przypadku psychiatrycznych izb przyjęć – zaznaczyła.

Co z pijanymi?

Odnosząc się do pytania drugiego, wiceminister Kęcka wyjaśniła, że sposób postępowania z osobami w stanie nietrzeźwości regulują przepisy ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Stosownie do art. 40 ustawy osoby w stanie nietrzeźwości, które swoim zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub zdrowiu innych osób, mogą zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień lub placówki podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania lub pobytu – a w razie ich braku osoby te mogą być doprowadzone do jednostki policji.

Izbo wytrzeźwień, wróć ►Z roku na rok zmniejsza się liczba izb wytrzeźwień. W 2019 r. było ich 36, a w 2025 r. tylko 28. Zwiększa się za to problem z pijanymi na szpitalnych oddziałach ratunkowych.

Zgodnie z art. 402 ustawy osoba doprowadzona do izby wytrzeźwień lub placówki jest poddawana niezwłocznie badaniom lekarskim i może zostać poddana badaniu również w przypadku braku zgody na jego przeprowadzenie, jeżeli jej zachowanie wskazuje na to, że może ona zagrażać swojemu życiu lub zdrowiu albo życiu lub zdrowiu innych osób, lub jeżeli zachodzi uzasadniona potrzeba udzielenia jej niezbędnych świadczeń zdrowotnych. Osobie doprowadzonej do izby wytrzeźwień lub placówki podaje się, jeżeli wymaga tego jej stan zdrowia, produkty lecznicze, których wykaz określają przepisy rozporządzenia ministra zdrowia z 8 grudnia 2014 r. w sprawie izb wytrzeźwień i placówek wskazanych lub utworzonych przez jednostkę samorządu terytorialnego. Jeśli osoba doprowadzona wymaga hospitalizacji, niezwłocznie przewozi się ją do podmiotu leczniczego. Transportują ją, w zależności od stanu zdrowia tej osoby, jednostki policji, straż gminna, podmioty zajmujące się transportem sanitarnym lub zespoły ratownictwa medycznego. Osobę przyjętą do izby wytrzeźwień lub placówki poddaje się, za jej zgodą, detoksykacji.

– Nie wszystkie osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych czy opiekuńczych, a ww. świadczenia stanowią jeden z możliwych elementów postępowania z osobami nietrzeźwymi, uzależnionych od aktualnej sytuacji pacjentów znajdujących się pod wpływem alkoholu. Osoba doprowadzona do izby wytrzeźwień lub placówki albo jednostki policji pozostaje tam aż do wytrzeźwienia, nie dłużej niż 24 godziny – podkreśliła Kęcka.

Stany (nie)nagłego zagrożenia zdrowotnego Ponad trzy miliony interwencji rocznie i coraz więcej pytań o to, czy system Państwowego Ratownictwa Medycznego działa dokładnie tak, jak został zaprojektowany – publikujemy analizę danych z ostatnich trzech lat.

Przeczytaj także: „Zaatakowała ratowników medycznych, grożą jej trzy lata więzienia”.