Bezpieczeństwo zdrowotne zależy od współpracy międzynarodowej ►

Wywiad z Nino Berdzuli poniżej, pod wideo tekst.

Dostęp do szczepień w szkołach i aptekach podnosi poziom wyszczepialności

Dyrektor WHO zaznaczyła, że działania w zakresie lepszego zapobiegania i kontroli raka szyjki macicy podejmowane przez państwa członkowskie organizacji są jednym z priorytetów WHO. Na Światowym Zgromadzeniu Zdrowia przyjęto program eliminacji tego nowotworu, poprzez realizowanie odpowiedniej polityki dotyczącej profilaktyki i leczenia. Podkreśliła, że wszystkie państwa, także Polska, zobowiązały się do realizacji celów tego programu.

Przypomniała, że celami tymi są:

• 90-proc. poziom wyszczepienia dziewcząt i młodych kobiet wysoce skuteczną i opartą na dowodach naukowych szczepionką przeciwko HPV,
• poddanie badaniom przesiewowym w kierunku raka szyjki macicy 70 proc. spełniających kryteria młodych kobiet,
• objęcie leczeniem 90 proc. kobiet i młodzieży mających zmiany przednowotworowe.

Nino Berdzuli omówiła działania Ministerstwa Zdrowia w tym obszarze, mówiąc, że dzięki nim wzrasta wyszczepialność przeciwko HPV, zwiększa się udział w badaniach przesiewowych i rośnie świadomość społeczna.

– Bardzo ważne było wprowadzenie przez Polskę w 2023 r. programu szczepień przeciwko HPV niezależnie od płci. Dzięki temu do ochrony, jaką daje szczepienie, mają dostęp nie tylko młode kobiety i dziewczęta, lecz także chłopcy. Widzimy efekty tych działań, ponieważ rzeczywiście odnotowano znaczny postęp w zakresie przyjmowania szczepionki przeciwko HPV w Polsce. Zastosowano zatem wysoce skuteczne narzędzie do zapobiegania zachorowaniom na raka szyjki macicy – stwierdziła.

Ekspertka zaznaczyła jednak, że Polska nadal stoi przed wyzwaniem, jakim jest osiągnięcie efektu skali, dzięki któremu poziom wyszczepienia stanie się odpowiednio wysoki.

– Widzę jednak, że już poczyniono spore postępy w tym obszarze. Przede wszystkim poprawił się dostęp do szczepionek poprzez wprowadzenie programu immunizacji do szkół oraz aptek – zauważyła.

Polska znajduje się w punkcie zwrotnym

Nino Berdzuli, która wzięła udział w dyskusji podczas panelu „Wspólne tworzenie wartości publicznej w ochronie zdrowia – sukces Małopolski w odwracaniu piramidy świadczeń opieki psychiatrycznej”, poruszyła w rozmowie problem zdrowia psychicznego w Polsce. Wskazała na przebieg i efekty programu pilotażowego dotyczącego centrów zdrowia psychicznego.

– Bardzo interesujące okazało się sprawozdanie dotyczące ogromnego sukcesu uczestniczącej w pilotażu Małopolski, która wdrażała transformację od systemu opieki psychiatrycznej skoncentrowanego na leczeniu szpitalnym do systemu opartego w większym stopniu na społeczności lokalnej. Takie podejście stawia ludzi w centrum opieki psychiatrycznej. To jeden z wielu ważnych wniosków, jakie płyną z pilotażu – oceniła.

Podkreśliła, że najważniejsze w tej chwili jest wprowadzenie programu centrów zdrowia psychicznego w całej Polsce i umożliwienie równego dostępu do opieki psychiatrycznej.

– Obecnie dostęp jest zapewniony dla połowy kraju – dodała, nadmieniając, że Polska znajduje się w punkcie zwrotnym, jeśli chodzi o zwiększenie skali transformacji systemu ochrony zdrowia psychicznego: poprawy i zwiększenia zasięgu środowiskowych centrów zdrowia psychicznego.

Dyrektor World Health Organization doceniła nasz kraj za opracowanie spójnej strategii polepszenia opieki psychiatrycznej, a także za jej poparcie przez polityków.

– Czujemy się zaszczyceni, że Ministerstwo Zdrowia zaprosiło nas, WHO, do współpracy. Zostaliśmy członkami zespołu do zmian systemowych w obszarze ochrony zdrowia psychicznego, który został powołany przez minister Izabelę Leszczynę w zeszłym roku. Nasz zespół na podstawie wniosków wyciągniętych z pilotażu CZP przygotował zalecenia dotyczące transformacji systemu oraz sposobów skalowania reformy na poziom krajowy. Nasz raport wraz z rekomendacjami dotyczącymi dalszych działań w zakresie rozszerzania programu na skalę krajową jest gotowy – powiedziała ekspertka.

Żyjemy w czasach permanentnego kryzysu

Nino Berdzuli odniosła się także do pytania, w jaki sposób WHO może dalej wspierać Polskę w umacnianiu bezpieczeństwa zdrowotnego, w tym w zapewnieniu gotowości na wypadek sytuacji kryzysowych związanych ze zdrowiem, wczesnego wykrywania zagrożeń oraz zdolności do szybkiego reagowania.

Podkreśliła, że bezpieczeństwo zdrowotne jest niezwykle istotnym filarem i podstawą działalności WHO.

– Kontynentalny program prac Biura Regionalnego WHO dla Europy (przyjęty we wrześniu 2025 r. przez wszystkie państwa członkowskie) uznaje bezpieczeństwo zdrowotne za podstawę naszych działań, ponieważ stajemy w obliczu różnych rodzajów ryzyka i bardzo złożonych zagrożeń – stwierdziła dyrektor.

Jak zaznaczyła, żyjemy w czasach permanentnego kryzysu, kiedy to jedna po drugiej nadchodzi kolejna sytuacja awaryjna. W tym kontekście bardzo ważne jest, aby nie tylko reagować i odpowiadać na sytuacje kryzysowe, ale także by być przygotowanym i zapewniać odporność – zarówno systemu opieki zdrowotnej, jak i całego społeczeństwa.

WHO współpracuje z państwami członkowskimi, z krajowymi interesariuszami, z kluczowymi instytucjami w regionie oraz na szczeblu międzynarodowym. Ułatwia wymianę informacji m.in. w zakresie pojawiających się zagrożeń pomiędzy państwami i dotyczących tworzenia sieci wsparcia.

– Ściśle współpracujemy z krajowymi i regionalnymi władzami w zakresie poprawy i wzmocnienia odporności sektora szpitalnego, a także gotowości i reagowania na kryzysy. W ubiegłym roku prowadziliśmy szkolenia dotyczące wskaźnika bezpieczeństwa szpitalnego dla placówek w całym kraju. Zostały one bardzo dobrze przyjęte i zaowocowały opracowaniem rekomendacji – tłumaczyła Nino Berdzuli.

– Musimy się zjednoczyć i współpracować. Bezpieczeństwo w naszym regionie, także w zakresie ochrony zdrowia, to nasz wspólny wysiłek – podsumowała szefowa Światowej Organizacji Zdrowia.

Małopolska – przykład sukcesu w budowaniu wartości publicznej ►W województwie małopolskim udało się zrealizować reformę psychiatrii poprzez odwrócenie piramidy świadczeń i postawienie na opiekę ambulatoryjną i środowiskową. Sukces realizowanego tutaj pilotażu wynika z budowania wartości publicznej poprzez dialog pomiędzy interesariuszami – Narodowym Funduszem Zdrowia, samorządem i szpitalami. Ten przykład pokazuje, że można skutecznie działać w ochronie zdrowia.