Wypalenie zawodowe lekarzy? Stara teoria to wyjaśnia

Powszechną wiedzą są konsekwencje wypalenia zawodowego lekarzy: błędy medyczne, obniżona empatia, a nawet odejście z zawodu. Problem jest poważny, ponieważ niemal połowa lekarzy w USA zgłasza co najmniej jeden objaw tego stanu.

Problemowi wypalenia zawodowego naukowcy poświęcili tysiące badań, ale w literaturze naukowej na popularności zyskuje postrzeganie wypalenia przez pryzmat teorii samostanowienia (SDT). Mówi ona, że kiedy podstawowe potrzeby psychologiczne człowieka są zaspokojone, jest on bardziej zmotywowany, zaangażowany i skuteczny. W medycynie przekłada się to na zadowolenie lekarzy i lepszą opiekę nad pacjentami – podaje Medscape.

– W medycynie od dawna funkcjonuje się tak, jakby dobrostan klinicystów i opieka nad pacjentami były ze sobą sprzeczne – uważa Adam Neufeld, lekarz rodzinny i wykładowca na Uniwersytecie Calgary w Kanadzie. – SDT pomaga nam zrozumieć, że wspieranie podstawowych potrzeb psychologicznych klinicystów nie jest luksusem ani nagrodą – jest warunkiem koniecznym wysokiej jakości opieki, na którą zasługują pacjenci – dodaje.

Pomiędzy teorią a praktyką wciąż istnieje luka, jednak zasady SDT są coraz częściej wykorzystywane w medycynie, nie tylko w procesie szkolenia rezydentów, ale także w komunikacji lekarzy z pacjentami.

Pielęgniarki kontra lekarze? Stanowcza odpowiedź NRPiP na stanowiska samorządu lekarskiegoNaczelna Rada Pielęgniarek i Położnych (NRPiP) z zaniepokojeniem przyjmuje stanowiska samorządu lekarskiego, w których ocenia on negatywnie plan poszerzenia uprawnień zawodowych pielęgniarek. – W ocenie samorządu pielęgniarek i położnych dokumenty te w znacznym stopniu pomijają aktualny stan wiedzy naukowej, doświadczenia międzynarodowe oraz rzeczywisty zakres przygotowania zawodowego pielęgniarek i położnych – czytamy w piśmie

SDT, której początki sięgają lat 70. XX wieku, oferuje sposób na zrozumienie motywacji i osobowości człowieka. Koncentruje się wokół trzech podstawowych potrzeb psychologicznych: autonomii (poczucia odpowiedzialności za własne działania i zgodności z wartościami), kompetencji (poczucia sprawczości) i relacji (poczucia przynależności).

5-punktowy system wspierania autonomii

Stosowanie SDT w opiece zdrowotnej jest wciąż w powijakach, ale klinicyści mogą wdrażać jej zasady w praktyce z kolegami i pacjentami.

Kluczem jest pomaganie ludziom w rozwijaniu wewnętrznej motywacji, a autonomia jest do tego niezbędna – stwierdza dr n. med. Greg Malin, profesor nadzwyczajny na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Saskatchewan w Saskatoon w Kanadzie.

Gregory Guldner, dyrektor w HCA Healthcare Clinical Services Group, proponuje 5-punktowy system wspierania autonomii zarówno w edukacji medycznej, jak i opiece nad pacjentem: