Mniej pomocy, więcej sprawozdań – oto szczyt biurokratycznych żądań

Do 23 marca konsultowany był projekt zarządzenia, który dostosowuje przepisy do zmian wprowadzonych w rozporządzeniu ministra zdrowia dotyczącym pilotażu centrów zdrowia psychicznego. Pisaliśmy o tym w tekście „Pilotaż CZP – nowy projekt zarządzenia”.

Jak dowiedział się „Menedżer Zdrowia”, projekt krytykowali między innymi eksperci z Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Centrów Zdrowia Psychicznego, wprost wnosząc o wycofanie i zaprzestanie procedowania nowych przepisów.

Na propozycje płatnika narzekali też niezrzeszeni przedstawiciele środowiska.

Biurokratyzacja

– W teorii projekt miał pozwolić na uporządkowanie i ocenę pilotażu. W praktyce staje się jednak symbolem zwiększającej się biurokratyzacji systemu ochrony zdrowia – kosztem pacjenta i personelu, bez jasnego celu merytorycznego, jakiemu ma to służyć – powiedziała nam, potwierdzając stanowisko OSCZP, osoba z branży, która chce pozostać anonimowa.

Eksperci z Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Centrów Zdrowia Psychicznego w piśmie wysłanym do prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zwracali uwagę na skrajnie rozbudowaną i nieproporcjonalną sprawozdawczość, oznaczającą paraliż organizacyjny podmiotów realizujących świadczenia zdrowotne i odebranie personelowi czasu przeznaczonego na świadczenia skoordynowanej i kompleksowej opieki psychiatrycznej dla zaopiekowania populacji.

W projekcie założono drastyczne rozszerzenie obowiązków raportowych. Liczba parametrów zwiększyła się niemal sześciokrotnie – z 14 do aż 83 stron dokumentacji, tworząc prawie 200 pozycji możliwych do zaraportowania w sprawie kolejek, z podziałem nie tylko na produkty, lecz także na ich formę zgłoszenia.
W projekcie płatnik poinformował, że spodziewa się, iż listy oczekujących będą tworzone z rozbiciem na formę zgłoszenia:

• osobiste,
• przez osobę trzecią,
• telefoniczne lub elektroniczne.
  

Mikrokolejki

Środowisko obawia się nałożenia na nie obowiązku tworzenie wielu równoległych małych kolejek dla tego samego pacjenta.

– Do tej pory kolejkowało się jedynie oczekujących na rozpoczęcie leczenia, po ewentualnym wejściu zarządzenia w życie. Pacjent pierwszorazowy, który trafi do gabinetu będzie musiał być zakolejkowany ponownie do każdego świadczenia i każdej kontynuacji świadczenia w centrum zdrowia psychicznego – poinformowała „Menedżera Zdrowia” osoba z branży, dodając, że wymóg ten jest sprzeczny z ustawą, która wyłącza z list oczekujących pacjentów kontynuujących leczenie. Dużą trudność w ocenie projektu stanowi fragmentaryczność wiedzy, jaką posiadamy. Nie jest nam znana ostateczna forma, w jakiej resort ma zamiar wdrożyć rozwiązania testowane w pilotażu na terenie całego kraju – dodała.

Specjaliści wskazali ponadto na:

• brak znaczenia klinicznego zbieranych danych– forma zapisu pacjenta nie ma żadnego wpływu na proces leczenia ani jego efekty,
• brak sensu organizacyjnego – pacjent zapisany telefonicznie i osobiście to ten sam pacjent – system jednak traktuje ich jak różne byty statystyczne,
• sztuczne mnożenie danych – w jednej poradni może powstać nawet kilkanaście list oczekujących dla jednego typu świadczenia.
  

Biurokracja dla biurokracji

Środowisko uznaje projekt za przykład nadmiarowej biurokracji.

– W naszej ocenie istnieje obawa, że projekt zakłada raportowanie wykraczające poza rozporządzenie pilotażowe oraz ustawę. To prowadzi do paradoksu – im nowocześniejszy model opieki, tym większe obciążenie biurokratyczne – usłyszeliśmy.

Nierealna wydaje się ponadto data wdrożenia.

Przewidziano wejście w życie praktycznie natychmiast (1 kwietnia 2026 r.), bez

• przygotowania systemów IT,
• przeszkolenia personelu,
• okresu przejściowego.
  

– Efekt jest łatwy do przewidzenia. To chaos organizacyjny, niespójności w raportowaniu danych – zapowiedziała osoba z branży.

Wprost o zaprzestanie procedowania projektu postulowali eksperci z OSCZP.

– Zmiany próbuje się wprowadzić w sposób całkowicie nieuporządkowany – bez uprzedniego określenia standardów organizacyjnych, wytycznych diagnostyczno-terapeutycznych oraz pozostałych podstaw prawnych, które powinny stanowić fundament dla jakichkolwiek wskaźników jakości i systemów raportowania.
Po wprowadzeniu powyższych standardów i wytycznych klinicznych zespół ekspertów powinien opracować wskaźniki służące monitorowaniu jakości. Wskaźniki te opracowuje się na podstawie istniejących dokumentów międzynarodowych i fachowych publikacji – zwrócili uwagę.

Czy prezes NFZ Filip Nowak posłucha?

To się okaże...

Do końca marca finalny model CZP ►Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka poinformowała w Sejmie, że resort zdrowia do końca marca przedstawi finalny model centrów zdrowia psychicznego, który będzie funkcjonował w całym kraju od stycznia 2027 r.

Przeczytaj także: „Czas decyzji – eksperci komentują zmiany w CZP” i „Stan ciągłej niepewności”.