Do osób z niepełnosprawnościami podchodzimy holistycznie

Jest wiele stowarzyszeń, fundacji, które niosą pomoc potrzebującym. Czym PANDa wyróżnia się na ich tle i na czym polega jej wyjątkowość?

W Polsce jest wiele różnych organizacji, ale brakowało takiej, która łączyłaby różnych specjalistów, a także osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. Celem naszego Stowarzyszenia jest współpraca naukowców, środowiska praktyków, osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów oraz wszystkich zainteresowanych zagadnieniami niepełnosprawności. Staraliśmy się wyjść poza ramy stowarzyszeń konkretnie osadzonych w jakiejś specjalności medycznej, w grupie opiekunów czy też skupionych na jednym polu, jednej chorobie lub też przyczynie niepełnosprawności. Dlatego powstała PANDa.

Wcześniej wielu naszych członków współpracowało jako wykładowcy z polsko-holenderską Fundacją Wandafonds (lub WANDA Fundacja Polska). To również była organizacja charytatywna kształcąca kadry, które zajmują się rehabilitacją dzieci z niepełnosprawnościami.

Wzorem była dla nas również Europejska Akademia Niepełnosprawności Dziecięcej (EACD), w której wielu naszych członków działa od lat. Naszym pomysłem było, aby stworzyć jej odpowiednik, czyli krajową akademię, która będzie to europejskie ciało wspierać i obejmie całą Polskę.

W jaki sposób działacie i czym jest interdyscyplinarne podejście do niepełnosprawności?

Udało nam się zebrać specjalistów o różnych kompetencjach, którzy zajmuje się osobami z niepełnosprawnością. Wszyscy potrafimy razem usiąść, słuchać się nawzajem i wymieniać poglądy. Współpracujemy też z innymi organizacjami. W tym celu stworzyliśmy platformę do spotkań i wymiany informacji oraz doświadczeń związanych z rozwiązywaniem problemów dotyczących niepeł-nosprawności pomiędzy ludźmi z całej Polski.

Zajmujemy się edukacją specjalistów. Organizujemy konferencje naukowo-szkoleniowe i warsztaty, w których mogą brać udział nie tylko lekarze, fizjoterapeuci, terapeuci zajęciowi, logopedzi, psycholodzy, ale też osoby z niepełnosprawnością oraz rodzice i opiekunowie dzieci z niepełnosprawnościami. Staramy się podchodzić do osoby z niepełnosprawnością holistycznie. Tak, aby nie była ona objęta opieką wyłącznie przez jedną grupę specjalistów, która jest skupiona tylko na swojej dziedzinie. Zdajemy sobie sprawę, że niepełnosprawność dotyczy bardzo wielu sfer, a nie tylko struktury i funkcji ciała.

Nasze kursy obejmują zagadnienia nowoczesnych form diagnostyki i terapii i są adresowane do różnych specjalności i grup zawodowych. Dzięki naszej działalności mamy w Polsce coraz więcej ośrodków z wyszkoloną kadrą, która może zaproponować szerszą i lepszą jakość usług, o którą zabiega większość rodzin. Co ważne, dzięki temu, że specjaliści z mniejszych ośrodków mogą uczestniczyć w naszych konferencjach czy kursach, dostęp do terapii jest znacznie szerszy – mogą z niej skorzystać nie tylko osoby zamieszkałe w większych miastach, ale też mniejszych.

Na naszej platformie promujemy różne aktywności, które pomagają osobom z niepełnosprawnościami w pełni uczestniczyć w życiu społecznym w tym sport. Jedną z takich aktywności jest FrameRunning (znany wcześniej jako RaceRunning), w którym zawodnicy poruszają się na trójkołowych ramach – specjalnych rowerach biegowych bez pedałów. Ta dyscyplina sportowa jest idealna dla osób z niepełno-sprawnościami ruchowymi, takimi jak mózgowe porażenie dziecięce, dystrofia mięśniowa czy urazy rdzenia kręgowego. W Polsce ten sport jest jeszcze mało znany, jakkolwiek można go już uprawiać w kilku miastach. Najbardziej rozwinął się on w ośrodku w Złotowie.

W trakcie naszych aktywności gościmy osoby z niepełnosprawnościami, które osiągnęły sukces w życiu społecznym czy zawodowym.

Obszarem waszych działań jest nie tylko leczenie, ale też rehabilitacja i adaptacja społeczna dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami. Jakie są najpilniejsze potrzeby niepełnosprawnych dzieci i ich rodzin. W jaki sposób niesiecie im pomoc?

Mówiąc o potrzebach, większość osób niepełnosprawnych i ich opiekunów stawia na pierwszym miejscu dostęp do odpowiedniej terapii i rehabilitacji. Chodzi zarówno o czas tego dostępu, jak i jakość terapii, którą są obejmowane dzieci i młodzież.

Kolejna potrzeba zgłaszana przez osoby niepełnosprawne związana jest ze wsparciem wytchnieniowym dla opiekunów, którzy praktycznie przez 24 godziny na dobę sprawują opiekę nad dziećmi i młodzieżą z niepełnosprawnościami – często ciężkimi i sprzężonymi.

Nasi członkowie poza działalnością edukacyjną wspierają liczne inicjatywy tworzenia kolejnych ustaw czy innych aktów prawnych, służą swoją wiedzą i doświadczeniem, za każdym razem, kiedy są proszeni o konsultacje.
PANDa zrzesza też osoby należące do innych stowarzyszeń czy fundacji zarówno zawodowych jak i społecznych, np. Polskiego Stowarzyszenia na rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną (PSONI). Przez co mają szersze możliwości bezpośredniego działania lokalnego. Członkowie PANDy są kierownikami czy pracownikami bardzo wielu ośrodków rehabilitacyjnych w całej Polsce.

Czy w pana odczuciu osoby z niepełnosprawnościami czują się wykluczone i pomijane w swoich prawach? W jaki sposób można temu przeciwdziałać?

Oczywiście, że osoby z niepełnosprawnościami czują się wykluczone. Jest to jeden z głównych problemów, z jakimi muszą się mierzyć. To wykluczenie jest na wielu poziomach. Bariery prawne i informacyjne, dyskryminacja w komunikacji oraz problemy z mobilnością to tylko kilka najczęściej wymienianych. Bardzo ważnym dla nas zagadnieniem jest też tranzycja dzieci do dorosłości. Nasze Stowarzyszenie stara się pomóc we włączaniu dziecka czy osoby nastoletniej w życie społeczne, pokonaniu barier prawnych i informacyjnych, z którymi spotykają się osoby z niepełnosprawnościami, choćby w urzędach. Te bariery są najróżniejsze. Na szczęście ciągle pojawia się postęp i kolejne ustawy wchodzą w życie. A my dbamy o upodmiotowienie dziecka czy młodej osoby z niepełnosprawnością.

W tym roku PANDa otrzymała nagrodę Sukces Roku w kategorii działalność charytatywna. Mówi się, że nagrody zobowiązują do jeszcze większej pracy i determinacji w realizacji celów. Jak w związku z tym prezentują się plany Stowarzyszenia na najbliższą przyszłość?

Jeśli chodzi o nasze najbliższe plany to przygotowujemy się do dużej konferencji, która odbędzie się w Warszawie w październiku 2026 r. Dalej będziemy pracować na rzecz dzieci z niepełnosprawnościami i ich rodzin. Cieszy nas, że zainteresowanie naszymi konferencjami jest każdego roku coraz większe i bierze w nich udział coraz większa liczba osób z niepełnosprawnościami, ich opiekunów i różnych specjalistów. Nagroda jest docenieniem pracy wszystkich naszych członków i jednocześnie zobowiązaniem do dalszej, ciężkiej pracy.