„Menedżera Zdrowia” czytają, interpelację składają, a odpowiedź na nią wyśmiewają
Po tekstach „Menedżera Zdrowia” o tym, że NFZ nie zapłacił szpitalom za leczenie, posłowie zwrócili się z prośbą do resortu o wyjaśnienia. Stwierdzili, że może to zmuszać zarządzających do ograniczania działalności, a w konsekwencji prowadzić do mniejszej dostępności świadczeń medycznych dla pacjentów. Odpowiedź wiceministra wprost skrytykowali.
- Posłowie po przeczytaniu „Menedżera Zdrowia” napisali do ministra zdrowia
- Chodziło o nadwykonania
- Odpowiedział wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski
- Do jego wypowiedzi odniosła się jedna z posłanek, która złożyła interpelację
- Posłanka Wioletta Kulpa zwróciła uwagę, że zapłata za nadwykonania z ponadpółrocznym opóźnieniem to poważne obciążenie finansowe, biorąc pod uwagę wydatki bieżące. – Wynagrodzenia, koszty utrzymania szpitala i leki – za to trzeba płacić na czas, a nie z półrocznym opóźnieniem, o którym napisał wiceminister zdrowia – stwierdziła
Nadwykonania w złotówkach
O tym, że Narodowy Fundusz Zdrowia ma zobowiązania finansowe wobec podmiotów leczniczych, informujemy na bieżąco – ostatnio między innymi w tekstach „Najwyższe niezapłacone nadwykonania w historii NFZ” i „Płatniku, płać!”:
- w pierwszym – 23 listopada 2025 r. – pisaliśmy, że tak wysokich nadwykonań (za świadczenia nielimitowane i limitowane) jeszcze nie było. Opublikowaliśmy wtedy dane dotyczące okresu od stycznia do września 2025 r. To odpowiednio 5 497 043 006 zł i 5 955 597 807 zł, czyli w sumie 11 452 640 813 zł.
- w drugim – 2 lutego 2026 r. – informowaliśmy o Wielkopolsce. Narodowy Fundusz Zdrowia powinien zapłacić jednostkom ochrony zdrowia podległym Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Wielkopolskiego 168 483 117 zł mln zł za leczenie udzielone do końca 2025 r. Ta kwota to zobowiązania płatnika wobec podmiotów leczniczych.
Dane zainteresowały posłów z Prawa i Sprawiedliwości.
Lidia Czechak, Magdalena Filipek-Sobczak, Janusz Kowalski, Michał Kowalski, Piotr Król, Wioletta Kulpa, Bogumiła Olbryś i Robert Warwas, cytując nasze dane, złożyli interpelację do ministra zdrowia – chodzi o interpelację nr 14702.
– Jak poinformował „Menedżer Zdrowia“, w okresie od stycznia do września 2025 r. łączna wartość niezapłaconych nadwykonań przez Narodowy Fundusz Zdrowia w skali kraju wyniosła aż 11,45 mld zł. Nieregulowane zobowiązania mogą powodować poważne problemy z płynnością finansową placówek medycznych, a opóźnione płatności mogą zmuszać zarządzających do ograniczania działalności, co w konsekwencji może prowadzić do mniejszej dostępności świadczeń medycznych dla pacjentów – zwrócili uwagę politycy, pytając o plany Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, by rozliczyć i wypłacić zaległości, zarówno za świadczenia limitowane, jak i nielimitowane, a także o to, czy kierownictwo resortu zdrowia zmieni mechanizm finansowania, aby uniknąć nagromadzenia tak wysokich płatności.
Artykuły, paragrafy...
Maciejewski zaczął od podania przepisów.
– Zgodnie z art. 9 pkt 9 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Narodowy Fundusz Zdrowia należy do jednostek sektora finansów publicznych i w związku z tym wartość finansowanych w danym roku przez NFZ świadczeń opieki zdrowotnej zdeterminowana jest poziomem środków zapisanych na ten cel w planie finansowym funduszu, sporządzonym zgodnie z uregulowaniami art. 120 i 121 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – przytoczył wiceminister.
Podał, że finansowanie przez oddziały wojewódzkie NFZ udzielonych przez świadczeniodawców, w tym przez szpitale samorządowe, świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się zgodnie z postanowieniami umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i przepisami:
- art. 132 ust. 5 ustawy o świadczeniach finansowanych ze środków publicznych, zgodnie
z którymi wysokość łącznych zobowiązań funduszu wynikających z zawartych ze
świadczeniodawcami umów nie może przekroczyć wysokości kosztów przewidzianych
na ten cel w planie finansowym funduszu, - § 14 załącznika do rozporządzenia ministra zdrowia z 8 września 2015 r. w sprawie
ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którymi
NFZ zobowiązany jest do finansowania świadczeń udzielonych w okresie
rozliczeniowym, do kwoty zobowiązania funduszu wobec świadczeniodawcy określonej
w umowie dla danego zakresu świadczeń.
Wyjaśnił też, że zgodnie treścią przepisu art. 132 ust. 1 wymienionej ustawy podstawą udzielania
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez NFZ jest
umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą
a funduszem, z zastrzeżeniem art. 19 ust. 4 i art. 132c.
Zgodnie z treścią przepisu art. 136 ust. 1 pkt 5 tejże ustawy umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określa w szczególności kwotę zobowiązania płatnika wobec świadczeniodawcy.
– Oznacza to, że zrealizowane w danym okresie sprawozdawczym świadczenia opieki
zdrowotnej, finansowane są do poziomu określonego w planie rzeczowo-finansowym
stanowiącym załącznik do umowy zawartej dobrowolnie przez świadczeniodawcę – podkreślił.
Tomasz Maciejewski zapewnił, że w zakresie posiadanych kompetencji oraz środków finansowych oddziały wojewódzkie NFZ prowadzą na bieżąco działania zmierzające do zmiany warunków finansowych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarówno na wniosek świadczeniodawców, jak i z inicjatywy własnej oddziału wojewódzkiego NFZ, uwzględniające między innymi wyniki analizy stopnia wykorzystania przez świadczeniodawców środków zaangażowanych w umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Działania te zmierzają do optymalnego wykorzystania środków finansowych przeznaczonych na finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w planie oddziału wojewódzkiego NFZ i wzrostu wartości umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – w kontekście poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych, zakontraktowania większej liczby świadczeń i opłacenia nadwykonań.
– W ramach tych działań we wszystkich oddziałach wojewódzkich rozliczono nadwykonania w nielimitowanych zakresach świadczeń oraz nadwykonania leków w programach lekowych i chemioterapii za pierwszy kwartał 2025 r. – poinformował.
– Ponadto informuję, że dzięki otrzymanym w czwartym kwartale 2025 r. dodatkowym środkom
w łącznej kwocie 9 772 358 000 zł (w tym w formie: dotacji podmiotowej z budżetu państwa, o której mowa w art. 97 ust. 8a ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych w kwocie 5 290 358 000 zł, obligacji o wartości nominalnej 922 000 000 zł na podwyższenie funduszu zapasowego NFZ, dotacji celowej z Funduszu Medycznego na finansowanie tzw. nadwykonań świadczeń na rzecz osób do 18. r.ż. w kwocie 3 560 000 000 zł) możliwe było zakończenie rozliczenia nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń oraz nadwykonań leków w programach lekowych i chemioterapii za drugi kwartał 2025 r., a także w większości oddziałów wojewódzkich NFZ rozliczenie nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń oraz nadwykonań leków w programach lekowych i chemioterapii za trzeci kwartał 2025 r. – wyliczył.
Rozliczenie nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń, nadwykonań leków w programach lekowych i chemioterapii za czwarty kwartał 2025 r. oraz pozostałych do rozliczenia nadwykonań w nielimitowanych zakresach świadczeń, nadwykonań leków w programach lekowych i chemioterapii za trzeci kwartał 2025 r. zostanie przeprowadzone do wysokości środków określonych w planie finansowym NFZ na 2025 r. zgodnie z przepisem § 27 ust. 2 załącznika do rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w ramach prac związanych z rozliczeniem umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej za 2025 r., których zakończenie planowane jest na drugą połowę lutego 2026 r.
– W powyższym procesie zostanie również uwzględnione, z zastosowaniem wskaźników degresji, rozliczenie nadwykonań w limitowanych zakresach świadczeń za 2025 r. – podsumował.
Zadowoleni?
Czy odpowiedź przedstawiciela resortu usatysfakcjonowała autorów interpelacji?
Spytaliśmy o to.
– Informacja opublikowana w „Menedżerze Zdrowia” o zbiorczej kwocie nadwykonań w wysokości 11,45 mld zł wzbudziła nasz niepokój, szczególnie w odniesieniu do braków w budżecie NFZ planowanych na 2026 r. na poziomie 24 mld zł – zaczęła posłanka Kulpa.
– Pan wiceminister przedstawił, że otrzymane pod koniec 2025 r. pieniądze w wysokości 9,7 mld zł zostały rozdysponowane, w tym zapłacono dopiero za drugi kwartał nadwykonań szpitalom. Zatem nie ma w odpowiedzi informacji, czy wszystkie nadwykonania za drugi kwartał zostały uregulowane, a także, jaka ostateczna kwota została jeszcze do spłaty za trzeci i czwarty w ramach tej kwoty 11,45 mld zł, która została już powiększona – oceniła Wioletta Kulpa w rozmowie z „Menedżerem Zdrowia”.
Na czas?
Posłanka zwróciła uwagę, że wypłata za nadwykonania z ponadpółrocznym opóźnieniem to dla szpitali czy właścicieli podmiotów leczniczych poważne obciążenie finansowe, biorąc pod uwagę wydatki wymagalne.
– Wynagrodzenia, wydatki publiczno-prawne, utrzymania szpitala i leki – za to trzeba płacić na czas, a nie z półrocznym opóźnieniem – mówiła.
Zapowiedź kolejnej interpelacji
– Jedno z ostatnich zdań z interpelacji – to, że nadwykonania zostaną uregulowane w drugiej połowie lutego 2026 r. – to powód do kolejnej interpelacji – zapowiedziała Wioletta Kulpa, konkludując, że w żadnej mierze odpowiedź nie jest satysfakcjonująca.
Przeczytaj także: „Dlaczego lokalne lecznice przegrywają finansowo?”.
Sejm
