Zajęcie osiowe w łuszczycowym zapaleniu stawów: rzeczywista skala problemu
Łuszczycowe zapalenie stawów (ŁZS) charakteryzuje się dużą różnorodnością kliniczną, której jednym z przejawów jest zmienny stopień zajęcia szkieletu osiowego. Ze względu na brak spójnych kryteriów, dotychczas występowanie tego zjawiska szacowano od 25 proc. do nawet 70 proc.
Aby uporządkować tę wiedzę, powołano projekt AXIS – międzynarodową kohortę, której głównym celem była systematyczna i rzetelna ocena częstotliwości oraz specyfiki zmian u pacjentów ze stanem zapalnym obejmującym również stawy krzyżowo-biodrowe i kręgosłup.
W trakcie prospektywnej analizy przebadano 409 osób z rozpoznanym ŁZS, u których objawy utrzymywały się nie dłużej niż 10 lat i którzy nie byli dotychczas leczeni preparatami biologicznymi. Zastosowano dwustopniowy schemat ewaluacji – wstępną diagnozę skorygowano o ocenę badań obrazowych (RTG i MRI stawów krzyżowo-biodrowych oraz kręgosłupa).
Początkowe przypuszczenia sugerowały zajęcie osiowe u 37,4 proc. badanych, jednak po weryfikacji obrazowej odsetek ten spadł do 27,4 proc. Wykazano, że pacjenci z tej podgrupy wyróżniają się specyficznym fenotypem – byli to częściej młodsi mężczyźni, zgłaszający ból zapalny pleców, z dodatnim antygenem HLA-B*27 oraz podwyższonym stężeniem białka CRP. Co istotne, u części z nich patologie uwidoczniono wyłącznie w obrębie kręgosłupa, z pominięciem stawów krzyżowo-biodrowych.
Zgromadzone dane potwierdzają, że obiektywna ocena obrazowa jest niezbędna do prawidłowego określenia zasięgu choroby. Co równie ważne, zawężanie zakresu diagnostyki wyłącznie do obszaru miednicy może stanowić kliniczną pułapkę, skutkując przeoczeniem zlokalizowanych wyżej zmian zapalnych kręgosłupa.
