Choroba Kawasaki – czy rutynowe dodawanie sterydów ma uzasadnienie kliniczne?
Choroba Kawasaki to ostre zapalenie naczyń, dotykające przede wszystkim dzieci i niosące za sobą wysokie ryzyko groźnych powikłań kardiologicznych. Choć standardowe leczenie jest dobrze ugruntowane, dotychczas brakowało pewności, czy rutynowe włączanie do terapii pierwszego rzutu glikokortykosteroidów przyniesie pacjentom dodatkowe korzyści.
Aby rozwiać te wątpliwości, chińscy naukowcy przeprowadzili obszerne, wieloośrodkowe badanie z randomizacją, do którego zakwalifikowano aż 3208 nowo zdiagnozowanych chorych. Uczestników podzielono na dwie grupy, w których tylko jedna z nich otrzymywała prednizolon jako dodatek do standardowego leczenia. Głównym wyznacznikiem skuteczności interwencji była ocena stanu naczyń wieńcowych po upływie miesiąca od wystąpienia pierwszych objawów choroby (co istotne już na etapie włączania do projektu u ponad 27% pacjentów stwierdzono obecność zmian w tętnicach wieńcowych).
Analiza zgromadzonych wyników nie przyniosła oczekiwanego przełomu. Odsetek chorych z tętniakami był wręcz nieznacznie wyższy w grupie przyjmującej sterydy, wynosząc 16,0%, w porównaniu do 13,8% u pacjentów leczonych w sposób standardowy. Różnica ta z punktu widzenia statystyki nie była istotna, dowodząc tym samym, że dodatek prednizolonu nie przyniósł ochronnego efektu.
Szczegółowa analiza ujawniła jednak pewne wymierne korzyści włączenia sterydów w początkowej fazie choroby. Pacjenci z ramienia interwencyjnego rzadziej wymagali wdrażania tzw. terapii ratunkowej (4,6% przypadków w porównaniu do 10,1% w grupie kontrolnej). Zastosowanie prednizolonu wyraźnie przyspieszyło również remisję gorączki i odczynu zapalnego – mediana czasu utrzymywania się podwyższonej temperatury wyniosła w grupie badanej niespełna 8,5 godziny (wobec ponad 13 godzin u pozostałych chorych), a poziom białka C-reaktywnego (CRP) w pierwszych dobach spadał zauważalnie szybciej.
Niestety, początkowa poprawa kliniczna nie znalazła odzwierciedlenia w długoterminowej ochronie układu krążenia. Trzymiesięczny okres kontrolny utrzymał pierwotne obserwacje – niezależnie od zastosowanego podejścia, częstość powstawania i progresji uszkodzeń wieńcowych, w tym groźnych tętniaków, była niemal identyczna.
Choć uzupełnienie podstawowej terapii o prednizolon ułatwia szybkie opanowanie stanu zapalnego i ogranicza potrzebę stosowania leków ratunkowych, nie realizuje nadrzędnego celu, jakim jest ochrona serca przed trwałymi powikłaniami naczyniowymi.
