Nowi pacjenci mają problemy z wentylacją domową
Niektóre podmioty wstrzymały przyjęcia nowych, dorosłych pacjentów, zakwalifikowanych przez szpitale do świadczenia wentylacji mechanicznej w warunkach domowych. Zarządzający argumentują, że zbyt niskie finansowanie świadczeń, które trwa od lat i brak nowego modelu ich udzielania grozi załamaniem systemu opieki nad pacjentami już korzystającymi z wentylacji domowej.
Sprawa dotyczy pacjentów z trudnościami oddechowymi, którzy mogą korzystać z respiratora w domu, nie muszą pozostawać z tego powodu w szpitalu czy zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL). Problemem nie są jednak tylko niskie kontrakty, ale zaległości z wielu poprzednich lat – informuje Prawo.pl.
Jak informuje Ogólnopolski Związek Świadczeniodawców Wentylacji Mechanicznej (OZŚWM), niektóre sprawy sądowe dotyczące zapłacenia przez Narodowy Fundusz Zdrowia podmiotom zaległości za świadczenia sięgają dziesięciu lat.
Zasady prowadzenia wentylacji domowej określa wielokrotnie nowelizowane rozporządzenie z 22 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej uzupełniane odpowiednimi zarządzeniami prezesa NFZ co do warunków zawierania i realizacji umów, a także kryteriów oceny ofert – przypomina portal.
Zagrożona ciągłość leczenia
W 2025 r. podmioty, które realizują usługę wentylacji mechanicznej w domu miały pod opieką ponad pięć tysięcy pacjentów ponad obowiązujące limity, które nie zostały jeszcze rozliczone.
– Od wielu miesięcy ostrzegamy, że bez pilnych decyzji finansowych zagrożona będzie ciągłość leczenia pacjentów wentylowanych mechanicznie w warunkach domowych. Brak reakcji resortu zdrowia zmusza nas do działań, których nigdy nie chcieliśmy podejmować. Bez odpowiedniego finansowania nie jesteśmy w stanie dalej realizować świadczeń poza kontraktem i pacjenci niestety będą musieli pozostawać w szpitalach – mówi Robert Suchanke, prezes OZŚWM.
Zwraca uwagę, że rosnące zatory finansowe, które wynikają z niezapłaconych nadwykonań i niepewność, co do ich pokrycia przez NFZ zagraża sprawnemu działaniu usługi wentylacji domowej. OZŚWM podkreśla, że na początku roku wciąż nie ma planów rzeczowo‑finansowych, które odzwierciedlałyby rzeczywistą liczbę pacjentów pod opieką podmiotów. To wszystko spowodowało decyzję o wstrzymaniu przyjęcia nowych pacjentów dorosłych przez podmioty skupione w OZŚWM (zapewniają one opiekę długoterminową ponad 80 proc. pacjentom, którzy wymagają terapii za pomocą wentylacji mechanicznej).
Nowy model opieki – prace przerwano
Prawo.pl dodaje również, że Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji przygotowała w porozumieniu ze środowiskiem nowy model opieki, jednak prace nad nim dotąd zostały wstrzymane.
– Nowy model miał uporządkować ścieżki opieki, zapewnić nowoczesne rozwiązania, takie jak telemonitoring i w ten sposób poprawić bezpieczeństwo chorych, bardziej efektywnie zarządzić publicznymi środkami i zwiększyć stabilność finansową świadczeniodawców. Przerwanie tych prac przez nowe kierownictwo resortu pozostawia system w stanie tymczasowości, w którym każdy kolejny miesiąc pogłębia kryzys organizacyjny i finansowy – przekazuje OZŚWM.
Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia, informuje, że świadczenia wentylacji domowej należą do grupy świadczeń limitowanych, czyli fundusz płaci za nie na bieżąco do wysokości zawartej umowy. W przypadku nadwykonań, są one rozliczane po zakończeniu roku i z uwzględnieniem kosztów zmiennych. Rzecznik dodaje, że w kontekście 2025 r. o skali nadwykonań w tym zakresie więcej informacji będzie w drugiej połowie lutego, ponieważ w tym terminie kończy się rozliczanie poprzedniego roku.
Rośnie wartość kontraktów na respiratoterapię domową
Florek mówi, że pacjentów z roku na rok jest coraz więcej zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Przyrost tych ostatnich jest co roku wyraźnie większy. W 2024 r. było ich blisko 1200 więcej niż rok wcześniej, a do września ubiegłego roku ich liczba wzrosła o kolejny 1000. W 2025 r. wentylowanych mechanicznie w domach było prawie 12 tys. pacjentów. Według szacunków OZŚWM, w tym roku roku szpitale zakwalifikują kolejnych 2000 pacjentów do respiratoterapii domowej.
Wartość kontraktów na świadczenia dla osób dorosłych w 2023 r. wynosiła ponad 408,7 mln zł, w 2024 – ok. 495 mln zł, a do września ubiegłego roku – ponad 481,6 mln zł.
Prawo.pl podaje, że wstrzymanie świadczeń na wentylację domową nie dotyczy dzieci.
