Centra zdrowia psychicznego w systemie świadczeń gwarantowanych
Resort zdrowia opublikował projekt rozporządzenia, który oficjalnie włącza koordynatorów opieki i asystentów zdrowienia do systemu funcjonowania centrów zdrowia psychicznego po zakończeniu pilotażu.
Projekt rozporządzenia ministra zdrowia z 22 czerwca wprowadza się zmiany w rozporządzeniu z 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień przez dodanie załącznika nr 9, w krórym szczegółowo opisano wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w centrum zdrowia psychicznego po zakończeniu pilotażu.
W projekcie podkreślono, że świadczeniodawca udzielala świadczeń gwarantowanych w CZP, w sposób kompleksowy osobom z zaburzeniami psychicznymi w wieku powyżej 18. roku życia.
W wykazie wymieniono personel wymagany do realizacji świadczeń gwarantowanych w CZP w przeliczeniu na 100 000 mieszkańców z obszaru działania centrum.
W wymaganiach dotyczących personelu podkreślono rolę asystenta zdrowienia.
Resort zdrowia podkreśla, że przedmiotowa propozycja jest działaniem wychodzącym naprzeciw oczekiwaniom środowiska opieki psychiatrycznej, które wielokrotnie postulowało umożliwienie uczestniczenia osobom po przebytym kryzysie psychicznym w procesie terapeutycznym, u osób dotkniętych zaburzeniami psychicznymi. MZ zaznacza, że nie jest to nowy zawód medyczny, a osoby o kompetencjach asystenta zdrowienia nie będą udzielać świadczeń opieki zdrowotnej – ich rolą nie jest zastępowanie terapii ani opieki psychiatrycznej.
Asystent zdrowienia może służyć pomocą w redukowaniu napięcia i izolacji oraz wzmacnianiu motywacji świadczeniobiorców, jak również wyjaśniać im zasady dotyczące wizyt i procedur czy też wspierać, w zakresie wskazanym przez zespół, funkcjonowanie świadczeniobiorców.
Projekt reguluje także funkcję koordynatora opieki. Zgodnie z projektem będzie to osoba zatrudniona w centrum zdrowia psychicznego posiadającą co najmniej średnie wykształcenie medyczne, a także niezbędną wiedzę i co najmniej dwuletnie doświadczenie w zakresie realizacji usług na rzecz osób z zaburzeniami psychicznymi. Ministerstwo zaznacza, że funkcji koordynatora opieki nie można powierzyć osobie wykonującej zadania asystenta zdrowienia ani pracownika socjalnego, który został także uwzględniony w wykazie personelu wspierajacego pacjneta w ramach CZP.
Ponadto projekt wprowadza punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny (pokój do przyjmowania świadczeniobiorców w centrum zdrowia psychicznego w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej), określając PZK jako „jeden z istotnych elementów centrum zdrowia psychicznego”.
Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że celem projektowanego rozwiązania jest uzyskiwanie lepszych wyników w procesie zdrowienia i przywracania uczestnictwa społecznego osób z problemami zdrowia psychicznego, a także w przeciwdziałaniu zjawisku stygmatyzacji.
– Kierunki reform psychiatrii dokonujących się w państwach rozwiniętych wskazują na stopniowe przechodzenie z modelu „azylowego", opierającego się na izolowaniu osób z zaburzeniami zdrowia psychicznego w dużych szpitalach psychiatrycznych, na model środowiskowy. Zaproponowany w niniejszym projekcie rozporządzenia model środowiskowy jest uznawany współcześnie za najlepsze rozwiązanie systemowe poprawiające funkcjonowanie psychiatrycznej opieki zdrowotnej – wskazuje resort.
Projekt uzyskał rekomendację prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (z dnia 22 maja 2026 roku) w sprawie oceny zasadności zakwalifikowania modelu organizacyjnego udzielania świadczeń w centrum zdrowia psychicznego jako świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.
Planowany termin wejścia rozporządzenia w życie to dzień 1 stycznia 2027 r., z wyjątkiem § 1 pkt 6–8, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2029 r.
Projekt rozporządzenia poniżej.
