Nowa metoda analizy TK ujawnia odwracalne zmiany w POChP
Standardowa tomografia klatki piersiowej w POChP nie pozwala na ocenę zmienności przestrzennej uszkodzeń ani odróżnienie zmian trwałych od odwracalnych. Rozwiązaniem może być nowa metoda modelowania matematycznego – ePRM (elastic parametric response mapping) – która umożliwia precyzyjne śledzenie progresji choroby.
Tomografia komputerowa klatki piersiowej od lat stanowi standard w ocenie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Aktualne techniki TK, mimo postępu w fenotypowaniu choroby, nie wychwytują przestrzennej zmienności uszkodzeń i nie odróżniają tkanki trwale zniszczonej od tej, w której zmiany są potencjalnie odwracalne. Nowe badanie, wykorzystujące zaawansowane modelowanie matematyczne, wprowadza pojęcie elastic parametric response mapping, które może zmienić nasze spojrzenie na progresję choroby obturacyjnej.
Badacze przeanalizowali skany TK ponad 3600 uczestników dużego badania epidemiologicznego, śledząc zmiany w ich płucach na przestrzeni 5 lat. Nowa metoda pozwoliła podzielić tkankę płucną na „strefy” (tiers) – od 0 (T0 – tkanka zdrowa), przez strefy pośrednie (T1–2 – związane z chorobą małych dróg oddechowych), aż po strefę 3 (T3 – zaawansowana rozedma).
Najciekawszym odkryciem okazało się zachowanie tkanki w tzw. T1. Do tej pory dominował pogląd, że zmiany strukturalne w przebiegu POChP mają charakter nieodwracalny i stale postępujący. Analiza wykazała, że zmiany w tej strefie są dynamiczne i potencjalnie odwracalne. Ponad połowa obszarów płuc zaklasyfikowanych wyjściowo do strefy 1 po pięciu latach albo pozostała w tym samym stanie, albo powróciła do strefy 0 (tkanki prawidłowej).
Okazało się, że to właśnie „kondycja” tej strefy przejściowej jest kluczowa dla rokowania. U pacjentów, którzy utrzymali większą objętość płuc w T1 (zamiast progresji do wyższych stref), obserwowano wolniejszy spadek parametru FEV1. Co więcej, analiza T1 pozwalała z dużą dokładnością przewidzieć u których pacjentów – nawet tych bez widocznej jeszcze obturacji – choroba będzie postępować najszybciej.
Elastic parametric response mapping pokazuje, że wczesne stadia POChP są znacznie bardziej dynamiczne, niż sądziliśmy. Zamiast jedynie spowalniać nieuchronną degradację, lekarze zyskują narzędzie do identyfikacji tkanki płuc która wciąż posiada potencjał regeneracyjny.
BMJ Journals
