Leczenie oszczędzające w międzybłoniaku opłucnej – nowe dane kliniczne

Najnowsza analiza zespołu z Icahn School of Medicine at Mount Sinai oraz Mount Sinai Tisch Cancer Center, opublikowana w czasopiśmie „The Annals of Thoracic Surgery”, dostarcza istotnych danych potwierdzających bezpieczeństwo oraz kliniczną zasadność wykonywania pleurektomii z dekortykacją (pleurectomy/decortication – P/D) jako procedury oszczędzającej miąższ płuca u starannie wyselekcjonowanych pacjentów.

Badanie stanowi odpowiedź na wyniki randomizowanego badania Mesothelioma and Radical Surgery 2 (MARS2), które w 2024 roku podało w wątpliwość korzyść z leczenia operacyjnego w międzybłoniaku opłucnej, wskazując na wyższą wczesną śmiertelność okołooperacyjną oraz brak jednoznacznej przewagi w zakresie przeżycia całkowitego. W analizie przeprowadzonej w Mount Sinai wykazano jednak brak śmiertelności wewnątrzszpitalnej oraz 30-dniowej, a 90-dniowa śmiertelność wyniosła 4,2 proc., co stanowi wynik istotnie korzystniejszy w porównaniu z raportowanymi danymi z badania MARS2. Autorzy podkreślają, że zasadnicze znaczenie miały rygorystyczna kwalifikacja chorych, diagnostyka obrazowa oraz wykonywanie zabiegów w ośrodku o dużym doświadczeniu w chirurgii klatki piersiowej.

Pleurektomia z dekortykacją polega na radykalnym usunięciu zajętej opłucnej ściennej i trzewnej z zachowaniem miąższu płuca, w przeciwieństwie do pozapłucnej pneumonektomii (extrapleural pneumonectomy – EPP), obejmującej resekcję płuca wraz z opłucną, przeponą i osierdziem. W 2008 roku zespół, którym kierował Raja M. Flores, opublikował wieloośrodkową analizę obejmującą 663 pacjentów, wykazującą przewagę przeżycia u chorych poddanych P/D w porównaniu z EPP. Wyniki te stanowiły punkt zwrotny w podejściu chirurgicznym do międzybłoniaka opłucnej, ugruntowując rolę procedur oszczędzających płuco w wybranych grupach pacjentów.

Aktualna publikacja rozwija ten kierunek, wskazując, że przy odpowiedniej selekcji chorych P/D może być wykonywana z bardzo niską wczesną śmiertelnością. W analizowanej kohorcie około 80 proc. pacjentów prezentowało podtyp nabłonkowaty (epithelioid), który wiąże się z korzystniejszym rokowaniem i lepszą odpowiedzią na leczenie chirurgiczne. Wszyscy chorzy przeszli szczegółową kwalifikację przedoperacyjną obejmującą ocenę wydolności oddechowej oraz zaawansowania miejscowego choroby. Z badania wyłączono pacjentów kwalifikowanych do EPP, co ograniczyło ryzyko okołooperacyjne i pozwoliło na bardziej jednorodną ocenę wyników P/D.

Autorzy zwracają uwagę, że różnice pomiędzy ich wynikami a rezultatami MARS2 mogą wynikać z odmiennych kryteriów kwalifikacji, udziału różnych podtypów histologicznych, zastosowanych metod obrazowania oraz preferencji w zakresie zakresu resekcji chirurgicznej. Podkreślają, że sama obecność interwencji chirurgicznej nie determinuje wyniku leczenia, lecz kluczowe znaczenie ma właściwy dobór pacjenta oraz doświadczenie zespołu operacyjnego.

Choć w przedstawionej analizie nie podano szczegółowych danych dotyczących całkowitego czasu przeżycia, OS (overall survival), naukowcy wskazują, że chirurgia oszczędzająca płuco powinna nadal pozostawać elementem leczenia wielodyscyplinarnego, obejmującego systemową chemioterapię, a coraz częściej również immunoterapię.

Międzybłoniak opłucnej nadal cechuje się ograniczonymi możliwościami terapeutycznymi i wysoką śmiertelnością, co czyni identyfikację bezpiecznych i skutecznych strategii leczenia szczególnie istotną. Wyniki przedstawione przez ośrodek Mount Sinai wskazują, że w wyspecjalizowanych centrach chirurgicznych pleurektomia z dekortykacją może być procedurą bezpieczną i stanowić wartościowy komponent terapii skojarzonej.

Niema epidemia chorób płuc– Sześć milionów Polaków choruje na przewlekłe choroby płuc – poinformowała dr n. med. Małgorzata Czajkowska-Malinowska.