Coraz więcej chorób mózgu. Neurolodzy wskazują kierunki działań ►

Podczas kongresu Top Medical Trends 2026, odbywającego się w Poznaniu od 13 do 15 marca i zaadresowanego do lekarzy POZ prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz, prezes elekt Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, w rozmowie z „Menedżerem Zdrowia” wskazała, że w Polsce z roku na rok przybywa pacjentów z chorobami ośrodkowego układu nerwowego.

Jak stwierdziła, neurolodzy podkreślają, że główną przyczyną tego trendu jest starzenie się społeczeństwa, a skuteczna odpowiedź systemu ochrony zdrowia będzie wymagała lepszej koordynacji opieki, aktualnych wytycznych i wzmocnienia roli lekarzy rodzinnych.

Poniżej rozmowa z prof. Haliną Sienkiewicz-Jarosz, pod wideo spisany tekst.

Wiek czynnikiem ryzyka

– Najważniejszym czynnikiem jest demografia. W przypadku wielu chorób neurologicznych to właśnie wiek jest kluczowym czynnikiem ryzyka – podkreśliła prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz. Każdego roku w Polsce dochodzi do około 90 tysięcy udarów mózgu. Wraz z wiekiem rośnie również ryzyko otępień – obecnie zmaga się z nimi około 600 tysięcy osób. Starzenie się populacji oznacza, że tych pacjentów będzie przybywać.

Do czynników ryzyka należą także styl życia, zanieczyszczenie środowiska, przewlekły stres, niezdrowe nawyki czy brak snu, jednak – jak przyznają neurolodzy – to właśnie demografia jest motorem głównej zmiany.

– Z pełnym przekonaniem można powiedzieć jedno – demografia jest kluczowym powodem wzrostu liczby pacjentów neurologicznych – zaznaczyła ekspertka z Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.  

Towarzystwo neurologiczne reaguje

Polskie Towarzystwo Neurologiczne od kilku lat przygotowuje rozwiązania, które mają ułatwić pacjentom dostęp do specjalistycznej pomocy. Jednym z nich jest opracowanie modelu referencyjności ośrodków, tak aby osoby z chorobami o nietypowym przebiegu lub wymagające eksperckiego podejścia trafiały tam możliwie szybko.

– Chodzi o to, aby pacjent z chorobą wymagającą specjalistycznego podejścia trafiał jak najszybciej w odpowiednie miejsce – wyjaśniła prof. Sienkiewicz-Jarosz.

Równolegle trwają prace sekcji PTN nad aktualizacją zaleceń i rekomendacji diagnostyczno‑terapeutycznych.

– Aktualne, oparte na dowodach naukowych standardy znacząco poprawiają diagnostykę i leczenie chorób neurologicznych – oceniła ekspertka.

Towarzystwo koncentruje się także na działaniach edukacyjnych, informowaniu o czynnikach ryzyka oraz promowaniu profilaktyki neurologicznej.  

Lekarze rodzinni odgrywają kluczową rolę

Wczesne wykrywanie chorób ośrodkowego układu nerwowego w dużej mierze zależy od działań podejmowanych w podstawowej opiece zdrowotnej. Neurolodzy podkreślają, że część narzędzi jest już dostępna w POZ i przynosi realne efekty. Chodzi przede wszystkim o badania przesiewowe w kierunku zaburzeń funkcji poznawczych. Lekarz rodzinny rozpoczyna ocenę od trzech pytań dotyczących codziennego funkcjonowania pacjenta. Jeśli odpowiedzi wskazują na problemy, wykonywany jest test Mini‑Cog.

– Jeżeli wynik jest niekorzystny, lekarz POZ decyduje, czy skierować chorego od razu do neurologa, czy najpierw poszerzyć diagnostykę o odwracalne przyczyny zaburzeń poznawczych – tłumaczyła pani profesor. Podczas badań profilaktycznych oceniane są również czynniki ryzyka chorób sercowo‑naczyniowych, które mają bezpośredni wpływ na ryzyko udaru mózgu. Działania podejmowane w POZ mają fundamentalne znaczenie dla wczesnego rozpoznania i ograniczenia skutków chorób neurologicznych – podsumowała przedstawicielka PTN.

Przeczytaj także: „Apteki kluczem do przełamania wieloletniej stagnacji” i „Jak leczyć pacjenta z wielochorobowością w gabinecie lekarza POZ?”.