Szukają szczątków Polaków na Wołyniu
Specjalista z Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu bierze udział w pracach zespołu Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej na Wołyniu. Ich celem jest lokalizacja miejsc pochówku szczątków ponad 350 Polaków – ofiar zbrodni dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów w sierpniu 1943 r.
Chodzi o dr. Łukasza Szleszkowskiego.
Badania archeologiczno-poszukiwawcze prowadzone są na terenach nieistniejących już miejscowości Ostrówki oraz Wola Ostrowiecka w powiecie lubomelskim na Wołyniu (Ukraina). To kolejne prace, których celem jest odnalezienie i upamiętnienie Polaków zamordowanych 30 sierpnia 1943 r. przez oddziały OUN–UPA [OUN–UPA to zbrojna frakcja banderowska Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i jej ramię zbrojne – Ukraińska Powstańcza Armia – red.].
Ofiarami zbrodni padło wówczas ponad tysiąc osób – cywilnych mieszkańców wspomnianych wsi.
Pierwsze ekshumacje – dzięki staraniom rodzin zabitych i Towarzystwa Przyjaciół Krzemieńca i Ziemi Wołyńsko-Podolskiej w Lublinie – odbyły się w 1992 r. Wydobyto wówczas szczątki co najmniej 323 osób, które uroczyście pochowano 30 sierpnia 1992 r. na dawnym parafialnym cmentarzu rzymskokatolickim w Ostrówkach.
Kolejny etap prac nastąpił na przełomie lipca i sierpnia 2011 r., kiedy polscy i ukraińscy archeolodzy – wspierani przez wolontariuszy z Ochotniczych Hufców Pracy oraz rodziny dawnych mieszkańców wsi – wydobyli z pięciu mogił szczątki co najmniej 317 osób. Uroczysty pogrzeb odnalezionych ofiar zorganizowano 30 sierpnia 2011 r. na cmentarzu w Ostrówkach.
W maju i sierpniu 2015 r. prace kontynuowała polsko-ukraińska ekipa badawcza, która zlokalizowała kolejne miejsca pochówków. W Ostrówkach odkryto mogiłę zbiorową, w której spoczywały szczątki 33 osób – 22 mężczyzn, pięciu kobiet oraz sześciorga dzieci. Z kolei w Woli Ostrowieckiej odnaleziono mogiłę kobiety.
Wszystkich uroczyście pożegnano 30 sierpnia 2015 r. – w 72 rocznicę zbrodni.
Łącznie, dzięki dotychczasowym pracom archeologiczno-ekshumacyjnym, odnaleziono szczątki 674 Polaków mieszkających w czasie II wojny światowej w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej.
W 2025 r. Instytut Pamięci Narodowej złożył 26 wniosków o przeprowadzenie prac poszukiwawczych lub ekshumacyjnych. Dotyczą one ofiar zbrodni popełnionych przez nacjonalistów ukraińskich, zbrodni sowieckich i niemieckich, a także miejsc, w których znajdują się szczątki polskich żołnierzy.
Ministerstwo Kultury Ukrainy wyraziło zgodę na ekshumacje żołnierzy poległych podczas obrony Lwowa we wrześniu 1939 r. W sierpniu 2025 r. na dawnym cmentarzu we Lwowie – Zboiskach – zespół Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN odnalazł szczątki co najmniej 31 żołnierzy Wojska Polskiego. Zostali oni pochowani 14 listopada 2025 roku na polskiej kwaterze na cmentarzu w Mościskach na Ukrainie.
W pracach tych również uczestniczył dr Łukasz Szleszkowski – lekarz, specjalista medycyny sądowej z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
Drugi pozytywnie rozpatrzony wniosek dotyczy prac poszukiwawczych na terenie dawnych Ostrówek i Woli Ostrowieckiej. Są one prowadzone we współpracy z ukraińskim partnerem IPN – przedsiębiorstwem Wołyńskie Starożytności – oraz przy udziale przedstawicieli Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ich głównym celem jest upamiętnienie pomordowanych oraz ocalenie pamięci o tragicznych wydarzeniach sprzed lat.
Tekst opracowany na podstawie materiałów Instytutu Pamięci Narodowej opublikowano na stronie internetowej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu.
Przeczytaj także: „Droga do prawnego uregulowania upraw maku lekarskiego”, „Dwie twarze eteru”, „Historia kokainy w medycynie” i „Narkotyki i ich użytkownicy w dyskursach polskiej prasy codziennej”.
