Plan opieki przedporodowej i plan porodu – standard opieki okołoporodowej

Rozporządzenie ministra zdrowia z 23 października 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej opublikowano 6 listopada – jest w nim sporo o planie opieki przedporodowej i planie porodu.

W „Menedżerze Zdrowia” wyjaśniamy zagadnienie.

• Podczas opieki przedporodowej osoba sprawująca opiekę i kobieta w ciąży ustalają plan opieki przedporodowej i plan porodu. Rozpiska obejmuje wszystkie procedury medyczne związane z opieką przedporodową wraz z określeniem czasu ich wykonania. W planie opieki przedporodowej uwzględnia się możliwość zakwalifikowania kobiety w ciąży do aktualnie obowiązujących programów zdrowotnych, w tym badań prenatalnych i badań echokardiograficznych płodu.
  
• Plan porodu obejmuje wszystkie elementy postępowania medycznego podczas porodu, w szczególności oczekiwania kobiety w ciąży dotyczące:
  

• miejsca i warunków porodu,
• obecności osoby bliskiej podczas porodu,
• metod łagodzenia bólu porodowego,
• zgody lub braku zgody na wykonywanie różnych zabiegów medycznych,
• wskazania ewentualnych zastrzeżeń co do woli bądź możliwości karmienia piersią,
• kontaktu skóra do skóry, w tym wskazania ojca dziecka lub innej osoby, która będzie realizowała kontakt skóra do skóry z noworodkiem w sytuacji, w której ten kontakt z matką nie może się odbyć lub musi być przerwany,
• inicjacji karmienia piersią w trakcie kontaktu skóra do skóry,
• specjalnych potrzeb i wymagań wynikających na przykład z niepełnosprawności, chorób, konieczności tłumaczenia, wymagań dietetycznych lub uwarunkowań kulturowych.
  

• Plan opieki przedporodowej i plan porodu są modyfikowane odpowiednio do sytuacji zdrowotnej kobiety w ciąży, kobiety rodzącej, kobiety po porodzie, płodu i noworodka oraz do zmieniających się potrzeb kobiety i oczekiwań w trakcie opieki przedporodowej.
  
• Plan opieki przedporodowej i plan porodu osoba sprawująca opiekę dołącza do indywidualnej zewnętrznej i wewnętrznej dokumentacji medycznej kobiety w ciąży oraz do jej indywidualnej wewnętrznej dokumentacji medycznej po jej zgłoszeniu się do porodu.
  
• Kobiecie w ciąży należy umożliwić wybór miejsca porodu (w warunkach szpitalnych albo pozaszpitalnych) oraz przekazać wyczerpującą informację dotyczącą wybranego miejsca porodu, obejmującą wskazania i przeciwwskazania.
  
• Kobiecie w ciąży należy umożliwić wcześniejsze zapoznanie się z miejscem porodu i dostępnymi metodami łagodzenia bólu porodowego oraz konsultację anestezjologiczną na wypadek oczekiwanego przez nią zastosowania analgezji regionalnej.
  
• W celu zapewnienia odpowiedniej opieki nad kobietą rodzącą zakażoną HIV oraz nad noworodkiem jest zasadne kierowanie jej do porodu do podmiotu leczniczego posiadającego oddział o trzecim poziomie referencyjnym opieki perinatalnej i neonatologicznej.
  
• W przypadku opieki nad kobietą, która podjęła decyzję o pozostawieniu dziecka w podmiocie leczniczym i przekazaniu go do pieczy zastępczej, a następnie do adopcji, plan opieki musi uwzględniać taki sposób postępowania, który uwzględnia jej decyzję.

Nowelizacja rozporządzenia dotycząca standardu opieki okołoporodowej będzie obowiązywać od 7 maja 2026 r.

Więcej w rozporządzeniu ministra zdrowia z 23 października 2025 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej na stronie internetowej: www.dziennikustaw.gov.pl/1525.

Nowy standard opieki okołoporodowej Nowelizacja rozporządzenia dotycząca standardu opieki okołoporodowej będzie obowiązywać od 7 maja 2026 r. – dzięki nowym przepisom poprawi się dostęp do znieczuleń zewnątrzoponowych i zwiększy się rola położnych.