Lokalna ochrona wysp trzustkowych – krok ku transplantacji bez ogólnoustrojowej immunosupresji
Kluczową barierą w szerokim zastosowaniu transplantacji wysp trzustkowych oraz nowoczesnych terapii komórkowych w cukrzycy typu 1 pozostają konieczność stosowania przewlekłej immunosupresji oraz problem utraty funkcji przeszczepu na skutek włóknienia przeszczepu. Nowe doniesienia opublikowane w „Science” sugerują, że rozwiązaniem może być strategia lokalnej osłony, omijająca ogólnoustrojowe działanie układu immunologicznego.
Badacze opracowali innowacyjny system immunoizolacji, w którym komórki beta (pochodzenia macierzystego) zostały zamknięte w alginianowych mikrokapsułkach wraz z wolno uwalniającym się inhibitorem receptora CSF1R. Lek ten ma za zadanie miejscowo blokować aktywność makrofagów, zapobiegając tworzeniu się zwłóknień wokół implantu.
Wyniki przedkliniczne są obiecujące. W modelu mysim (u zwierząt z cukrzycą i zachowaną odpornością) uzyskano stabilną normoglikemię trwającą aż rok. Co istotne, strategię tę pomyślnie zweryfikowano również u naczelnych w układzie allogenicznym – przeszczepione komórki zachowały funkcję przez miesiąc bez stosowania jakiejkolwiek immunosupresji systemowej.
Badanie ujawniło jednak istotne ograniczenia w kontekście ksenotransplantacji. Próba przeszczepienia ludzkich komórek beta do organizmu małpy zakończyła się niepowodzeniem mimo blokady CSF1R. Silna aktywacja odporności swoistej przełamała barierę ochronną, sugerując, że w przypadku przeszczepów międzygatunkowych sama kontrola zwłóknienia jest niewystarczająca.
Lokalne hamowanie szlaków zapalnych w obrębie kapsułki transplantacyjnej może być skuteczną metodą umożliwiającą długotrwałe funkcjonowanie przeszczepów allogenicznych. Stanowi to kolejny, realny krok na drodze do opracowania w pełni funkcjonalnej „biologicznej trzustki” – rozwiązania, które przywróci pacjentom fizjologiczną kontrolę glikemii, nie wymagając od nich poświęcania własnej odporności.
Science
