Środowisko medyczne za zakazem reklamy alkoholu

Podczas połączonego posiedzenia Komisji Zdrowia z Komisją Gospodarki 8 stycznia rozpatrzone zostaną informacje o proponowanych zmianach legislacyjnych ukierunkowanych na ograniczenie spożycia alkoholu i mających wpływ na zdrowie publiczne i gospodarkę.

Czy posłowie staną po stronie bezpieczeństwa dzieci?

Jak przypomina Fundacja GrowSPACE, prowadząca społeczną kampanię „Zero Procent Prawdy”, na stole leżą aż trzy gotowe projekty ustaw (rządowy, Lewicy i Polski 2050). Wszystkie zakładają to samo: koniec z reklamą alkoholu. Fundacja pyta, czy posłowie staną po stronie bezpieczeństwa dzieci, czy ulegną presji lobbystów i korporacji?

Poselskie projekty ograniczające dostępność alkoholu z numerami sejmowych drukówMarszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty nadał numery druku projektom poselskim Lewicy i Polski 2050 ograniczającym dostępność alkoholu, które do Sejmu wpłynęły we wrześniu.

Eksperci przygotowali list otwarty do posłów i posłanek, w którym apelują o niezwłoczne działania.

– Dowody naukowe jednoznacznie potwierdzają, iż ekspozycja na publiczną reklamę alkoholu stanowi istotny czynnik ryzyka dla zachowań zdrowotnych młodych ludzi. Każde dziecko w Polsce spotyka się dziś z reklamami alkoholu przed osiągnięciem pełnoletności, a nastolatki o dużej ekspozycji na marketing alkoholowy wykazują półtorakrotnie wyższe ryzyko ryzykownego spożywania alkoholu oraz większe ryzyko wystąpienia problemów z chorobą alkoholową w przyszłości – czytamy w liście.

Pod apelem podpis złożyło kilkadziesiąt osób ze środowiska zdrowotnego, w tym m.in. dr Aleksandra Lewandowska, dr Aleksandra Piotrowska, Katarzyna Andrusikiewicz, dr Bohdan Woronowicz, prof. Andrzej M. Fal.

Fundacja GrowSPACE nadal zbiera podpisy pod listem, a eksperci zachęcają innych przedstawicieli środowiska medycznego do poparcia inicjatywy. Apel trafi na ręce marszałka Sejmu i przewodniczących klubów i kół parlamentarnych jeszcze przed pierwszym czytaniem któregokolwiek z projektów ustawy zakładających pełny zakaz publicznej reklamy alkoholu, a te – zgodnie z zapowiedziami marszałka Czarzastego – mają nastąpić na drugim w tym roku posiedzeniu Sejmu, pod koniec stycznia.

Im wcześniejsza inicjacja alkoholowa, tym większe ryzyko uzależnienia

Zgodnie z danymi zebranymi przez GrowSPACE aż 62,7 proc. osób w wieku 18–29 lat spróbowało alkoholu przed ukończeniem 18. roku życia, a 14 proc. deklaruje inicjację alkoholową jeszcze przed 14. rokiem życia.

Nie reklamujmy piwa ►– Najczęściej pierwszym alkoholem jest ten spożywany w domach. Potem ten wypity z równolatkami, zazwyczaj słaby, nieco tańszy – dominuje piwo. Jeśli nie ograniczymy jego reklamy, to nic się nie zmieni – mówi prof. Andrzej M. Fal.

– Wizerunek alkoholu w społeczeństwie odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu postaw wobec jego spożycia i rozwoju uzależnień. Napoje alkoholowe, w tym piwo, często kojarzone są z zabawą, relaksem, odwagą w kontaktach towarzyskich czy poprawą nastroju. Taki pozytywny obraz alkoholu, utrwalany przez media, reklamy i konteksty społeczne (np. imprezy sportowe czy muzyczne sponsorowane przez producentów napojów alkoholowych), zwiększa społeczną akceptację jego spożycia. To z kolei osłabia naturalne mechanizmy obronne i skłania do wcześniejszej inicjacji alkoholowej, a ta – jak wskazują badania – wyraźnie zwiększa ryzyko uzależnienia – tłumaczy Bohdan Woronowicz, psychiatra, specjalista i superwizor psychoterapii uzależnień, twórca i wieloletni kierownik Ośrodka Terapii Uzależnień w Instytucie Psychiatrii i Neurologii, konsultant w Centrum Akmed w Warszawie.

– Nie sposób omawiać problemu wczesnej inicjacji alkoholowej bez odniesienia się do wpływu reklam alkoholu – piwa i tzw. bezalkoholowych wariantów piwa. Współczesne badania wskazują, że ekspozycja na te reklamy w mediach tradycyjnych i cyfrowych istotnie zwiększa prawdopodobieństwo rozpoczęcia spożycia alkoholu przez młodzież. Reklamy promujące napoje bezalkoholowe, w tym piwo 0 proc., bardzo często używają tych samych marek, identyfikacji wizualnej oraz symboliki kulturowej co napoje alkoholowe, co w świadomości młodych osób wzmacnia pozytywne skojarzenia z konsumpcją alkoholu – mówi dr Aleksandra Lewandowska, konsultantka krajowa w dziedzinie psychiatrii dzieci i młodzieży.

Zakaz reklamy alkoholu – zdecydowanie takPolacy oczekują zdecydowanych działań od polityków – domagają się zakazu reklamy alkoholu, co mogłoby powstrzymać wczesną inicjację alkoholową dzieci i młodzieży.

85 proc. Polaków popiera proponowaną ustawę „o wychowaniu w trzeźwości”

Z najnowszego sondażu zrealizowanego w listopadzie 2025 r. przez Ogólnopolską Grupę Badawczą na zlecenie Fundacji GrowSPACE aż 85 proc. ankietowanych Polek i Polaków popiera proponowaną ustawę „o wychowaniu w trzeźwości” autorstwa Ministerstwa Zdrowia, a 78 proc. ankietowanych chce walczyć z wczesną inicjacją alkoholową wśród dzieci i młodzieży.

– Nie ma żadnych merytorycznych argumentów „za”, żeby nie zakazywać reklam alkoholu. Po stronie zakazu jest nauka, są względy psychospołeczne, jest ekonomia. Przede wszystkim jest ogromne poparcie prawie całego społeczeństwa. Do dziś jednak żadne rozwiązania nie zostały wprowadzone. Alkoholu nie zlikwidujemy z naszego życia w całości, to wydaje się oczywistym stwierdzeniem. Nie ma jednak powodów do jego normalizacji i ukazywania w jedynie pozytywnych barwach – tak, jak na wydarzeniach sportowych, w social mediach czy w telewizji nie spotkamy reklam wyrobów tytoniowych czy substancji psychoaktywnych, po prostu narkotyków – wskazuje Jan Pieniążek, koordynator kampanii „Zero Procent Prawdy”.