Witamina D w wieku średnim a ryzyko wczesnych zmian neurodegeneracyjnych
Niedobór witaminy D w podeszłym wieku od dawna wiązano ze zwiększonym ryzykiem rozwoju demencji oraz łagodnych zaburzeń poznawczych. Dotychczas brakowało jednak odpowiedzi na pytanie, czy stężenie tego prohormonu we wcześniejszym wieku ma bezpośredni wpływ na powstawanie przedklinicznych markerów chorób otępiennych.
Aby uzupełnić tę lukę, badacze przeprowadzili obszerną analizę prospektywną, wykorzystując dane z projektu Framingham Heart Study. Ich celem było sprawdzenie relacji między stężeniem witaminy D we krwi u zdrowych dorosłych a odkładaniem się patologicznych białek w mózgu kilkanaście lat później. Analizie poddano wyniki badań laboratoryjnych z lat 2002–2005, a następnie zestawiono je z obrazami PET mózgu wykonanymi w latach 2016–2019.
W projekcie uwzględniono 793 osoby (w tym 53 proc. kobiet) bez jakichkolwiek objawów otępienia, których średnia wieku w momencie pobierania krwi wynosiła zaledwie 39 lat. Wartym podkreślenia atutem opisywanego badania pozostaje bardzo długi czas obserwacji – odstęp między pierwotnym badaniem laboratoryjnym a obrazowaniem PET wyniósł średnio 16 lat.
Po uwzględnieniu licznych czynników zakłócających rezultaty dostarczyły niezwykle cennych informacji. Zaobserwowano, że wyższe wyjściowe stężenie witaminy D u pacjentów wyraźnie korelowało z mniejszym nagromadzeniem patologicznego białka tau w obrębie kory mózgowej kilkanaście lat później. Ta korzystna zależność dotyczyła zarówno ujęcia globalnego, jak i obszarów mózgu szczególnie podatnych na wczesne uszkodzenia w przebiegu choroby Alzheimera. Co ciekawe, w prowadzonych obserwacjach nie wykazano analogicznego związku z odkładaniem się złogów beta-amyloidu.
Zgromadzone dane wskazują, że optymalny poziom witaminy D w okolicach czterdziestki wykazuje silne działanie ochronne, hamując wczesne uszkodzenia tkanki nerwowej. Dbanie o ten wskaźnik to prosty cel terapeutyczny, który w perspektywie lat może realnie obniżyć ryzyko rozwoju demencji.
Przeczytaj także: „Warzywa i owoce chronią seniorów przed demencją”.
Neurology
