Rak jelita grubego – potwierdzono skuteczność wczesnego skriningu
Badania naukowe przeprowadzone w Szwecji na prawie 300 tys. osób potwierdziły, że badania przesiewowe, takie jak profilaktyczna kolonoskopia oraz bezinwazyjny test immunochemiczny na obecność krwi utajonej w kale (FIT), przyczyniają się do zwiększenia liczby rozpoznań raka jelita grubego we wczesnym stadium.
Rak jelita grubego pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań populacyjnych współczesnej onkologii. Kluczem do obniżenia śmiertelności z jego powodu jest szybkie wykrycie zmian nowotworowych. Choć wytyczne od lat zalecają prowadzenie badań przesiewowych, wciąż brakowało twardych danych, które precyzyjnie oceniały bilans korzyści i potencjalnego ryzyka w tak ogromnej skali. Przełom przynoszą wyniki potężnego, szwedzkiego badania z randomizacją SCREESCO, opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma „Nature Medicine”.
W tej niezwykle rozległej analizie naukowcy ocenili populację 278 280 osób w wieku 60 lat. Uczestników przydzielono losowo do trzech strategii postępowania: grupy poddawanej jednorazowej, profilaktycznej kolonoskopii (ponad 31 tysięcy osób), grupy dwukrotnego bezinwazyjnego testu immunochemicznego kału na obecność krwi (ponad 60 tysięcy osób) oraz grupy kontrolnej, objętej jedynie standardową opieką medyczną bez ukierunkowanego skriningu. Głównym celem analizy była ocena częstości występowania raka jelita grubego, ze szczególnym uwzględnieniem stopnia zaawansowania choroby w momencie diagnozy.
Więcej rozpoznań raka jelita grubego we wczesnym stadium
Po niemal pięciu latach obserwacji (mediana 4,8 roku) zebrane dane dostarczyły jednoznacznych dowodów na przewagę proaktywnego podejścia. Z klinicznego punktu widzenia kluczowy okazał się efekt przesunięcia stadium choroby w chwili rozpoznania. W grupie poddanej kolonoskopii zanotowano aż o 38 proc. więcej rozpoznań raka we wczesnym stadium (I–II) w porównaniu z grupą kontrolną. Zbliżony, choć nieco słabszy trend zaobserwowano u pacjentów wykonujących testy FIT, gdzie liczba wczesnych diagnoz wzrosła o 19 proc.
Oceniając profil bezpieczeństwa, badacze zauważyli nieznaczny wzrost liczby powikłań żołądkowo-jelitowych i kardiologicznych w pierwszych miesiącach od endoskopii. Zjawisko to jednak szybko ustępowało, a w kolejnych latach wskaźniki w pełni wyrównywały się do poziomu populacji kontrolnej.
Przeczytaj także: „Koniec mitu o przewadze postu przerywanego nad tradycyjną dietą?”.
Nature Medicine
