Podskórna postać pembrolizumabu zarejestrowana w Unii Europejskiej
2. Felip E, Rojas CI, Schenker M, et al. Subcutaneous versus intravenous pembrolizumab, in combination with chemotherapy, for treatment of metastatic non-small-cell lung cancer: the phase III 3475A-D77 trial. Annals of Oncology. 2025;36(7):775–785. doi:10.1016/j.annonc.2025.03.012.
| Tagi: | lek, rejestracja, Unia Europejska, Komisja Europejska, nowotwory lite, terapia, podskórna forma podania, badanie kliniczne |
W listopadzie 2025 roku Komisja Europejska zatwierdziła podskórną formę podania pembrolizumabu (przeciwciała anty-PD-1) we wszystkich wskazaniach onkologicznych u dorosłych, u których dotychczas stosowano wyłącznie wlew dożylny. Dotyczy to m.in. leczenia czerniaka, raka płuca, raka urotelialnego oraz nowotworów głowy i szyi.
Pembrolizumab, humanizowane przeciwciało monoklonalne klasy IgG4 skierowane przeciwko receptorowi programowanej śmierci komórki 1 (PD-1, programmed cell death 1), stanowi jeden z filarów współczesnej onkologii. Lek ten znajduje zastosowanie w leczeniu wielu nowotworów litych, w tym niedrobnokomórkowego raka płuca, czerniaka, raka urotelialnego, raka głowy i szyi oraz innych nowotworów u dorosłych pacjentów. Dotychczas pembrolizumab był dostępny wyłącznie w postaci dożylnej. W listopadzie 2025 roku Komisja Europejska zatwierdziła nową drogę podania – podskórną – dla wszystkich dorosłych wskazań zarejestrowanych wcześniej dla postaci dożylnej pembrolizumabu w Unii Europejskiej.
Decyzja regulacyjna została oparta na wynikach randomizowanego, otwartego badania klinicznego III fazy 3475A-D77, w którym oceniano równoważność farmakokinetyczną oraz skuteczność kliniczną podskórnej postaci pembrolizumabu w porównaniu z postacią dożylną u chorych na przerzutowego niedrobnokomórkowego raka płuca (NSCLC, non–small cell lung cancer). Badanie to dostarczyło kluczowych danych potwierdzających, że zmiana drogi podania nie wiąże się z pogorszeniem skuteczności leczenia ani zmniejszeniem ekspozycji na lek.
Do badania włączono dorosłych pacjentów z histologicznie lub cytologicznie potwierdzonym płaskonabłonkowym lub niepłaskonabłonkowym niedrobnokomórkowym rakiem płuca oraz przewidywanym czasem przeżycia co najmniej trzech miesięcy. Chorzy nie mogli wcześniej otrzymywać systemowego leczenia onkologicznego z powodu przerzutowej postaci choroby. Pacjenci byli losowo przydzielani do leczenia pembrolizumabem w postaci podskórnej lub dożylnej, przy czym w obu ramionach lek stosowano w skojarzeniu z chemioterapią opartą na pochodnych platyny. W ramieniu podskórnym pembrolizumab był podawany w dawce 790 mg w skojarzeniu z berahialuronidazą alfa, natomiast w ramieniu dożylnym stosowano dawkę 400 mg podawaną we wlewie dożylnym, zgodnie z obowiązującymi schematami leczenia.
Pierwszorzędowym celem badania była ocena parametrów farmakokinetycznych, w tym pola pod krzywą stężenie–czas (AUC, area under the curve) oraz minimalnego stężenia leku w surowicy przed podaniem kolejnej dawki (Ctrough, trough concentration), w celu wykazania nie gorszej skuteczności (non-inferiority) postaci podskórnej w porównaniu z dożylną. Uzyskane wyniki potwierdziły spełnienie wcześniej określonych kryteriów nie gorszej skuteczności. Wyniki ekspozycji farmakokinetycznej wskazywały na porównywalne, a nawet nieco wyższe stężenia leku po podaniu podskórnym, przy zachowaniu akceptowalnych granic zmienności.
Analiza skuteczności klinicznej wykazała podobne wyniki w obu ramionach badania. Odsetek obiektywnych odpowiedzi (ORR, objective response rate) wyniósł 45% w grupie otrzymującej pembrolizumab podskórnie oraz 42% w grupie leczonej postacią dożylną. Nie stwierdzono różnic pomiędzy grupami w zakresie przeżycia wolnego od progresji choroby (PFS, progression-free survival) ani przeżycia całkowitego (OS, overall survival), co potwierdza równoważność kliniczną obu form leku.
Zarejestrowanie podskórnej postaci pembrolizumabu ma istotne implikacje praktyczne. Podanie podskórne umożliwia skrócenie czasu podania leku do jednej lub dwóch minut, w zależności od schematu dawkowania, co stanowi znaczące uproszczenie w porównaniu z wlewami dożylnymi. Może to przełożyć się na poprawę komfortu pacjentów, zwłaszcza osób z utrudnionym dostępem żylnym, oraz na zwiększenie elastyczności organizacyjnej leczenia, w tym możliwość stosowania terapii w szerszym zakresie placówek opieki zdrowotnej.
Z perspektywy klinicznej rejestracja podskórnej postaci pembrolizumabu w Unii Europejskiej stanowi istotny krok w kierunku dalszej optymalizacji leczenia immunoterapią. Zachowanie porównywalnej skuteczności i bezpieczeństwa przy jednoczesnym uproszczeniu drogi podania może sprzyjać lepszej tolerancji leczenia przez pacjentów oraz bardziej efektywnemu wykorzystaniu zasobów systemu ochrony zdrowia, bez zmiany obowiązujących wskazań terapeutycznych.
