Zależność udaru i demencji – niepokojące badania
Im silniejszy udar ktoś przejdzie, tym bardziej jest zagrożony demencją. Osoby, które przeszły najcięższe udary, mają aż pięciokrotnie wyższe prawdopodobieństwo rozwoju demencji – wynika z najnowszego badania.
– Siła udaru ma bardzo duży wpływ na myślenie i pamięć – zaznacza autorka prof. Deborah A. Levine z University of Michigan Medical School (USA).
Wyniki badania zostały opublikowane w piśmie „JAMA Network Open”.
Jak podkreśla naukowiec, wyniki pokazują, że u wszystkich osób po udarze trzeba uważnie monitorować funkcje poznawcze i zdecydowanie leczyć czynniki ryzyka demencji, zwłaszcza u tych, które przeszły ciężki udar.
Badacze przeanalizowali dane medyczne dotyczące ponad 42 tys. dorosłych Amerykanów – w tym około 1,5 tys. osób, które przeżyły udar, obserwowanych przez okres do 30 lat.
Szczegółowa analiza pokazała, że ryzyko demencji rosło wraz z ciężkością udaru – w porównaniu z osobami, które go nie przeszły, było ono około dwóch razy wyższe po lekkim udarze, trzy razy wyższe po udarze o umiarkowanym nasileniu i pięć razy wyższe po ciężkim.
Ponadto zauważono różnice w starzeniu się mózgu. U osób, które nie przeszły udaru, z czasem obserwowano związane z wiekiem pogarszanie się funkcji poznawczych. Jednak u osób po udarze spadek ten przebiegał szybciej i był tym większy, im cięższy był udar.
Osoby, które przeżyły udar o lekkim lub umiarkowanym nasileniu, doświadczały – uśredniając – pogorszenia funkcji poznawczych w takim stopniu, jakby na początku badania były starsze poznawczo o 1,8 roku, a osoby po udarze o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu — tak jakby były starsze o 2,6 roku.
– Zaburzenia poznawcze nie dotyczą wyłącznie osób po udarach umiarkowanych lub ciężkich; obserwujemy je także po lekkich udarach, dlatego wszyscy pacjenci po udarze są zagrożeni i powinni być monitorowani – mówi współautorka badania prof. Mellanie V. Springer, również z University of Michigan Medical School.
– Wraz ze wzrostem ciężkości udaru zwiększają się także uszkodzenia strukturalne i zaburzenia w sieciach neuronalnych. Zmniejsza to rezerwę poznawczą i sprawia, że mózg gorzej radzi sobie z kompensowaniem skutków samego udaru, naturalnego pogarszania się funkcji wraz z wiekiem oraz dalszych uszkodzeń wynikających z naczyniowych czynników ryzyka – wyjaśnia ekspertka.
Naukowcy dodają, że inne zaburzenia – w tym choroby małych naczyń, procesy neurodegeneracyjne (w tym choroba Alzheimera) – także mogą przyczyniać się do pogarszania funkcji poznawczych i rozwoju demencji po udarze.
Zaznaczają jednocześnie, że potrzebne są dalsze badania, aby lepiej zrozumieć te mechanizmy i przetestować metody zapobiegania demencji oraz pogarszaniu się funkcji poznawczych po udarze. Wśród tych metod wymieniają strategie ukierunkowane na kontrolę ciśnienia tętniczego i poziomu glukozy.
PAP
