Nowe narzędzie do predykcji ryzyka po udarze i TIA
Pacjenci po ostrym udarze mózgu lub przemijającym ataku niedokrwiennym (TIA) należą do grupy wysokiego ryzyka rozwoju otępienia. Dotychczas brakowało jednak narzędzi pozwalających na precyzyjną, indywidualną ocenę tego zagrożenia. Nowe badanie, oparte na bazie danych z Rejestru Udarowego Ontario, wypełnia tę lukę i prezentuje zwalidowany model predykcyjny opracowany na potężnej grupie ponad 23 tysięcy pacjentów.
Badacze przeanalizowali losy chorych z lat 2002–2013, obejmując analizą przypadki pierwszego w życiu TIA, udaru niedokrwiennego oraz krwotoku śródmózgowego. Okres obserwacji wynosił średnio 9 lat dla TIA i 7,5 roku dla udarów. Celem było stworzenie narzędzia szacującego ryzyko wystąpienia otępienia w perspektywie 1, 5 i 10 lat, uwzględniającego specyfikę różnych zdarzeń naczyniowych w OUN.
Analiza wieloczynnikowa pozwoliła zidentyfikować determinanty pogorszenia funkcji poznawczych. W przypadku TIA najsilniejszymi predyktorami okazały się: starszy wiek, wcześniejszy brak samodzielności, cukrzyca, depresja, dowolna forma niepełnosprawności przy wypisie oraz wystąpienie objawów poznawczych już w ostrym okresie zdarzenia. Dla udarów (niedokrwiennych i krwotocznych) lista czynników ryzyka była zbliżona, ale poszerzona o płeć żeńską, wystąpienie ubytków w polu widzenia, krwotoczny typ udaru oraz stopień niepełnosprawności przy wypisie. Wyższy wynik w zmodyfikowanej skali Rankina (mRS) stanowił silny, niezależny predyktor rozwoju otępienia.
Opracowany model charakteryzuje się wysoką wartością diagnostyczną. Pole powierzchni pod krzywą AUC dla ryzyka w perspektywie roku wyniosło 0,80 dla TIA i 0,77 dla udarów, utrzymując dobrą skuteczność również w perspektywie dekady. Model wykazał się doskonałą kalibracją – przewidywane ryzyko niemal idealnie pokrywało się z rzeczywistą częstością występowania otępienia w populacji walidacyjnej.
Wraz z oficjalną publikacją wyników, model zostanie udostępniony przez autorów jako internetowy kalkulator, umożliwiając klinicystom łatwą selekcję chorych z grupy wysokiego ryzyka demencji.
ahajournals.org
