EMA rozszerza wskazania dla pembrolizumabu w leczeniu nowotworów ginekologicznych

Postęp w dziedzinie immunoterapii nowotworów istotnie zmienił standardy leczenia wielu chorób onkologicznych. Jednym z kluczowych leków w tej grupie jest pembrolizumab, przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko receptorowi programowanej śmierci komórki 1 (programmed cell death protein 1, PD-1), którego blokada prowadzi do reaktywacji odpowiedzi immunologicznej przeciwnowotworowej.

Nowe wskazanie obejmuje leczenie dorosłych pacjentek z opornym na platynę rakiem jajnika, jajowodu lub pierwotnym rakiem otrzewnej o charakterze nabłonkowym. Lek ma być stosowany w skojarzeniu z paklitakselem, z możliwością dodania bewacyzumabu, u chorych, u których stwierdzono ekspresję ligandu PD-L1 (programmed death-ligand 1) z wykorzystaniem wskaźnika CPS (combined positive score, złożony wskaźnik ekspresji) ≥1, po zastosowaniu jednego lub dwóch wcześniejszych schematów leczenia systemowego.

Rak jajnika pozostaje jednym z najtrudniejszych w leczeniu nowotworów ginekologicznych, a szczególnie niekorzystne rokowanie dotyczy chorych z postacią oporną na związki platyny. W tej grupie pacjentek możliwości terapeutyczne są ograniczone, a odpowiedzi na leczenie cytotoksyczne są zazwyczaj krótkotrwałe. Wprowadzenie immunoterapii, zwłaszcza w skojarzeniu z chemioterapią i terapią antyangiogenną, stanowi istotny krok w kierunku poprawy wyników leczenia.

Nowe wskazanie wpisuje się w szeroki zakres zastosowań pembrolizumabu, który jest obecnie stosowany w leczeniu wielu nowotworów litych oraz hematologicznych. Obejmuje to między innymi czerniaka (melanoma), niedrobnokomórkowego raka płuca (non-small cell lung cancer, NSCLC), raka urotelialnego, raka głowy i szyi (head and neck squamous cell carcinoma, HNSCC), raka nerki (renal cell carcinoma, RCC), a także wybrane nowotwory wykazujące niestabilność mikrosatelitarną (microsatellite instability-high, MSI-H) lub deficyt naprawy niesparowanych zasad (mismatch repair deficient, dMMR). Lek znajduje również zastosowanie w leczeniu raka piersi potrójnie ujemnego (triple-negative breast cancer, TNBC), raka endometrium oraz raka szyjki macicy.

W wielu z tych wskazań pembrolizumab stosowany jest zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z chemioterapią, terapiami celowanymi lub radioterapią, co odzwierciedla rosnącą rolę leczenia skojarzonego w onkologii. Szczególne znaczenie ma kwalifikacja pacjentów na podstawie biomarkerów, takich jak ekspresja PD-L1 oceniana za pomocą wskaźnika CPS lub TPS (tumour proportion score, odsetek komórek nowotworowych wykazujących ekspresję PD-L1), co pozwala na precyzyjniejsze dobieranie terapii.

Pomimo obiecujących wyników immunoterapii jej skuteczność w raku jajnika była dotychczas ograniczona, zwłaszcza w monoterapii. Dlatego strategie łączące inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego z chemioterapią oraz lekami antyangiogennymi mogą zwiększać immunogenność guza i poprawiać odpowiedź na leczenie. Dodanie bewacyzumabu, inhibitora czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (vascular endothelial growth factor, VEGF), może dodatkowo modulować mikrośrodowisko guza, sprzyjając infiltracji komórek układu odpornościowego.

Decyzja CHMP stanowi istotny krok w kierunku rozszerzenia możliwości terapeutycznych u pacjentek z opornym na leczenie rakiem jajnika. Należy jednak podkreślić, że opinia ta wymaga formalnego zatwierdzenia przez Komisję Europejską. Wprowadzenie tej opcji terapeutycznej może przyczynić się do poprawy rokowania w trudnej populacji pacjentek z opornym na platynę rakiem jajnika, choć konieczne są dalsze badania w celu optymalizacji strategii leczenia oraz identyfikacji chorych odnoszących największą korzyść z terapii.